Max Beckmann

Carnaval, triptiek, 1942-1943 Max Beckmann University of Iowa Museum of Art, Iowa City © c/o Beeldrecht Amsterdam 2007 Beeldrecht Amsterdam

In de schilderijen van Max Beckmann (1884-1950) zijn schoonheid en monstruositeit één geheel. Zo’n vijftig schilderijen en een groot aantal tekeningen uit de Amsterdamse periode worden in het Van Gogh Museum getoond. Beckmann creëerde een theater van de wereld, met circusartiesten en acteurs, vol van doodsangst en lelijkheid, maar ook met vreugde en vitaliteit. Dit komt vooral door de werking van kleur. Hij beeldhouwde op het platte vlak: met zeegroen, oranje, okergeel, paars, roze – vloekende kleuren die hier volkomen vanzelfsprekend zijn. De kleuren krijgen hun diepte door zwart en dat was voor Beckmann wel de belangrijkste kleur. Toen Beckmann's schilderijen in 1937 door de nazi's als ‘entartete Kunst' werden bestempeld vertrok hij naar Amsterdam. Eén van de eerste schilderijen die hij maakte in deze periode is De Koning. De koning, herkenbaar als een zelfportret, zit frontaal en wijdbeens op een troon, gekleed in een paars harlekijnspak en met een gouden kroon op het hoofd. Een veel kleiner geschilderde vrouw (Beckmanns vrouw ‘Quappi’) zoekt bescherming bij hem. Zijn (tien) Amsterdamse jaren waren zeer productief. Dankzij een netwerk van kunsthandelaren, verzamelaars en vrienden in Amsterdam liep de verkoop van zijn werk tot 1944 door. Van de negen drieluiken die Beckmann voltooide en die tot zijn belangrijkste werken worden gerekend, produceerde hij er vijf in Amsterdam. Daarnaast schilderde hij portretten, zelfportretten, stillevens, landschappen en maakte hij tekeningen en grafiek, waaronder een indrukwekkende serie van 27 litho’s over de Apocalyps, die in het Bijbels Museum te zien is.

Max Beckmann in Amsterdam, 1937-1947 t/m 19 aug Van Gogh Museum, P. Potterstraat 7, Amsterdam. Dag 10-18u, vr 10-22u. De Apocalyps van Beckmann t/m 19 aug Bijbels Museum, Herengracht 366-368, Amsterdam. Ma t/m za 10-17u, zo 11-17u.