Europese actie tegen Poolse homofobie

Een bijzondere gebeurtenis, gisteren tijdens de plenaire vergadering van het Europees Parlement. De Poolse parlementariër Bronislaw Geremek kreeg een staande ovatie. Geremek dreigt zijn mandaat als parlementariër te verliezen, omdat hij weigert een verklaring te ondertekenen waarin staat dat hij ten tijde van het communisme nooit voor de geheime politie heeft gewerkt. Alle oudere Polen in publieke dienst moeten zo’n verklaring tekenen. „Er wordt een ministerie van Waarheid gecreëerd”, zei oud-dissident Geremek. „Bovendien worden burgers kwetsbaar voor lastercampagnes.”

„Het was gisteren een heel mooi moment”, zegt de Nederlandse europarlementariër Kathalijne Buitenweg (GroenLinks). „We stonden met z’n allen om hem heen.”

Op initiatief van Buitenweg debatteerde het parlement gisteren over een andere kwestie waarin Polen ook centraal stond: homofobie in Europa. Aanleiding was onder meer de aankondiging onlangs van de Poolse onderminister van Onderwijs van een wet tegen het „promoten van homoseksualiteit in het onderwijs”.

Is er een verband tussen de twee Poolse zaken?

„Ja, in beide gevallen is er een grens overschreden. En dan is het goed dat het parlement dat laat zien en zo de publieke opinie beïnvloedt. Ik ben nu twee keer in het Poolse avondjournaal geweest. Onze discussie heeft daar wat losgemaakt, gelukkig.”

Waarover maakt u zich precies zorgen?

„Niet alleen om die uitspraak van die ene minister. Er is meer aan de hand. De Poolse ombudsman heeft gezegd dat hij een lijst wil samenstellen van beroepen waarvoor homo’s moeten worden uitgezonderd. En homo-organisaties mogen niet meedoen aan het Jaar van Gelijke Kansen. Zelfs als zulke voornemens niet worden uitgevoerd, wordt er wel een bepaalde sfeer opgeroepen rond homoseksualiteit. Ik vind het mijn taak de emancipatie daar te steunen.”

Bent u niet bang de Nederlander te zijn met het opgeheven vingertje?

„Nee, want we hebben het hier over Europese waarden.”

Wat kan Europa op dit moment doen tegen homohaat?

„Ik ben blij dat de Europese Commissie gisteren zei te willen onderzoeken of de anti-discriminatierichtlijn voor homo’s kan worden uitgebreid. Nu is discriminatie van homo’s op de arbeidsmarkt verboden. Maar dat verbod geldt nog niet voor ‘goederen en diensten’, zoals het afsluiten van een lening of het huren van een huis.

Voor rassendiscriminatie hebben we dat in 2000 wel expliciet geregeld. Dat bleek toen verrassend snel mogelijk, omdat alle regeringsleiders wilden laten zien bezorgd te zijn over extreemrechts. Dat was na een verkiezingsoverwinning van Jörg Haider in Oostenrijk. Maar nu is het moeilijk uit te leggen dat homoseksuelen geen recht zouden hebben op eenzelfde bescherming.”