Mexico-Stad trotseert kerk met toestaan abortus

Mexico-Stad heeft abortus gelegaliseerd. Een ongekend vooruitstrevend besluit, dat ook in andere Latijns-Amerikaanse landen tot debat kan leiden.

De gemeenteraad van Mexico-Stad heeft gisteren met een ruime meerderheid van stemmen (46 voor en 19 tegen) de strafbaarstelling van abortus opgeheven. Het voortijdig onderbreken van de zwangerschap zal in de Mexicaanse hoofdstad worden toegestaan als de foetus niet ouder is dan twaalf weken.

Het besluit, dat alleen van kracht is voor de negen miljoen inwoners van het federale district – waarin Mexico-Stad ligt –, is ongekend vooruitstrevend binnen Latijns-Amerika. Uitzonderingen daargelaten, zoals Cuba en Guyana, is abortus binnen vrijwel alle landen van de katholieke regio totaal onbespreekbaar. Alleen in uitzonderlijke gevallen, zoals bij verkrachting van een zwakzinnige vrouw of wanneer het leven van de moeder ernstig gevaar loopt, is abortus soms toegestaan. Volgens de huidige 76 jaar oude Mexicaanse wet kan een arts die abortus uitvoert of de vrouw die de ingreep ondergaat een gevangenisstraf van drie jaar krijgen.

De top van de katholieke kerk – paus Benedictus XVI inbegrepen – heeft zich de afgelopen dagen nadrukkelijk in het debat gemengd. Volgens kardinaal Rivera dreigt in Mexico een genocide. Negentig procent van de ongeveer 107 miljoen Mexicanen is katholiek.

In de Mexicaanse hoofdstad heeft de progressieve partij PRD van schaduwpresident en oud-burgemeester Andrés Manuel López Obrador het voor het zeggen. De partij heeft 34 van de 66 raadszetels. PRD’ers plaatsten gisteren bij het begin van het debat bordjes in de zaal met de tekst: abortus legaal om niet te hoeven sterven.

Volgens schattingen ondergaan jaarlijks een miljoen Mexicaanse vrouwen clandestien een abortus. Doordat niet altijd bevoegde artsen de medische ingreep uitvoeren sterven jaarlijks tussen de twee à drieduizend vrouwen als gevolg van de abortus. Ze bloeden dood.

Illegale abortus geldt als de derde doodsoorzaak onder vrouwen. Dat geldt niet voor rijke vrouwen die naar particuliere klinieken kunnen of abortus laten uitvoeren in de VS of Nederland. Door de legalisering moeten gemeentelijke ziekenhuizen nu desgewenst gratis een abortus uitvoeren.

Het politieke verzet tegen abortus wordt geleid door de conservatieve partij PAN van de huidige president Felipe Calderón. Hij mengde zich nauwelijks in het debat. Maar zijn echtgenote Margarita Zavala zei dit weekeinde wel dat ze voor het recht op leven is. De leden van de PAN hingen in de vergaderzaal gisteren bordjes op met de tekst: andere optie is adoptie.

De oppositie binnen de stad probeerde gisteren tevergeefs uitstel van de stemming te bereiken. Zij beroept zich erop dat abortus in strijd is met de grondwet die het recht op leven erkent. De tegenstanders van zwangerschapsonderbreking proberen met een handtekeningenactie een referendum af te dwingen over de nieuwe abortusbepalingen.

In de Mexicaanse hoofdstad wordt door voor- en tegenstanders van abortus al dagenlang verhit gedemonstreerd. Het debat in de raadszaal was buiten op schermen te volgen. Zo’n vierhonderd voornamelijk vrouwelijke politieagenten schermden gisteren met een cordon beide kampen van elkaar. Een van de initiatiefnemers van de nieuwe regeling, PRD-afgevaardigde Leticia Quezada, is de afgelopen dagen herhaaldelijk met de dood bedreigd. Christelijke groepen hielden bidsessies bij het gebouw van de vergadering.

Het is overigens niet de eerste keer dat de Mexicaanse hoofdstad voorop loopt met liberale wetgeving. Onlangs werd in de stad het homohuwelijk goedgekeurd. De gemeenteraad spreekt ook over het recht op euthanasie. Het is de verwachting dat het huidige besluit in Mexico in veel meer landen in de regio zal kunnen leiden tot debatten over het opheffen van de strafbaarstelling van abortus.