EU, Iran bespreken nucleaire kwestie

In de Turkse hoofdstad Ankara wagen EU-buitenlandcoördinator Javier Solana en de Iraanse nucleaire onderhandelaar Ali Larijani vandaag en morgen een nieuwe poging een uitweg te vinden uit de impasse rond het Iraanse nucleaire programma. Er zijn wat onofficiële tekenen dat er enige bereidheid is om compromissen te sluiten. Aan de andere kant is uit de officiële verklaringen aan Iraanse en aan Amerikaanse zijde geen millimeter beweging te destilleren.

De kern van het probleem is de Iraanse verrijking van uranium, die volgens het Westen een aanwijzing is van een geheim kernwapenprogramma. De VN-Veiligheidsraad besloot vorig jaar juli dat Iran alle verrijkingsactiviteit moest bevriezen, waarna onderhandelingen konden beginnen. Iran, dat onderstreept dat zijn nucleaire activiteit alleen is gericht op de opwekking van elektriciteit, weigert dit. De verrijking van uranium is niet verboden onder het nucleaire non-proliferatieverdrag.

De Veiligheidsraad heeft inmiddels tweemaal economische sancties afgekondigd om Iran ertoe te dwingen zijn eis in te willigen. Maar president Ahmadinejad onderstreepte maandag nog dat Iran dat niet zal doen. Een Amerikaanse regeringswoordvoerder zei tegelijk dat Washington evenmin bereid is tot enig compromis.

Maar de Britse Financial Times schreef gisteren dat Larijani van de hogere Iraanse autoriteiten „bevoegdheid voor compromissen” had gekregen. De krant citeerde daarbij Sadegh Kharrazi, een vroegere ambassadeur in Parijs. Kharrazi speelde onder de regering van president Khatami een belangrijke rol in de ook toen al lopende nucleaire kwestie. Hij zei vorig jaar tegen de FT dat Iran wel tot concessies bereid was, mits het een beperkt onderzoeksprogramma op verrijkingsgebied kon houden.

Het persbureau AP meldde gisteren dat de VS, Rusland, China en de drie Europese landen – Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië – die direct bij de zaak zijn betrokken, inzien dat Iran nooit totale bevriezing van zijn verrijkingsactiviteit zal accepteren. Daarom denken ze aan „een nieuwe definitie van verrijking” die Teheran in staat zou stellen een deel van zijn programma intact te houden, zij het zonder feitelijke productie van verrijkt materiaal. AP citeerde diplomaten in Ankara en buitenlandse functionarissen.

De onderhandelaars zelf spraken de afgelopen dagen diplomatieke taal. Solana had het maandag over „een mogelijkheid het proces vooruit te bewegen”. Larijani zei te hopen op „serieuze onderhandelingen naar het bereiken van een oplossing”.