Enig gebrek aan tact

Michiel van Hulten stapt op als voorzitter van de PvdA. Zijn vertrek komt na de uitslag van de verkiezingen niet als een verrassing.

Hij voelde zich geïnspireerd door zijn voorganger Felix Rottenberg, zei PvdA-voorzitter Michiel van Hulten toen hij twee jaar geleden aantrad als voorzitter van de PvdA. Net als Rottenberg wilde Van Hulten (Lelystad, 1969) de PvdA opschudden en tot een ‘debatpartij’ maken. Dat dat soms gepaard ging met een zeker gebrek aan tact, maakte de overeenkomst alleen maar groter.

Michiel van Hulten (Lelystad, 1969) kreeg ruzie met drie van de elf leden van het partijbestuur over koers van de partij na de verloren verkiezingen van november 2006 en van maart 2007. Het vertrek van Van Hulten is een tegenslag voor PvdA-leider Wouter Bos. Bos had een moeizame relatie met Van Hultens voorganger Ruud Koole. Toen Van Hulten eind 2005 door de leden tot voorzitter werd gekozen, leek een homogenere combinatie te ontstaan.

Juist de koers wordt Van Hulten nu fataal, bleek vandaag. Vooruitlopend op het rapport van de commissie-Vreeman, dat volgende maand verschijnt (over het tegenvallend electoraal resultaat van de PvdA), was Van Hulten al begonnen met de verandering van de partij. Zo wilde hij een permanente campagnecommissie instellen en een permanente kandidatencommissie.

Van Hulten, zoon van de voormalig PPR-staatssecretaris Michel van Hulten, maakte politiek indruk als lid van het Europees Parlement. Daar zat hij van 1999 tot 2004. In het parlement maakte hij zich met enkele andere jonge parlementariërs (onder wie D66’er Lousewies van der Laan) sterk voor het transparanter maken van de Europese politiek. In die periode was hij tevens speechschrijver voor toenmalig premier Wim Kok.

Sinds Van Hulten partijvoorzitter was, haalde hij met enige regelmaat de pers met opzienbarende uitspraken. In een van zijn eerste interviews stelde hij voor, een gedragscode op te stellen voor media en politici. „Politici moeten niet lekken. En als ze dat wel doen, moeten journalisten die informatie niet gebruiken”, zei Van Hulten in Nieuwe Revu.

Van Hultens optreden in de campagne werd niet door iedereen gewaardeerd. Binnen de partij waren er mensen die liever zagen dat Van Hulten zich op de achtergrond zou houden. „Michiel heeft nog nooit een uitspraak gedaan die de PvdA geen schade heeft berokkend”, zei een PvdA’er in aanloop naar de Kamerverkiezingen van vorig jaar.

Het vertrek van Van Hulten komt toch nog op een onverwacht moment. Bronnen in de partij hielden al wel rekening met zijn vertrek. De interne evaluatie van oud-voorzitter Vreeman zou voor Van Hulten slecht uitpakken, was de verwachting. Van Hulten was uit hoofde van zijn functie campagneleider, een rol die hij liever aan iemand anders had overgelaten, zeker omdat het niet boterde tussen hem en campagnemanager Marco Esser. Van Hulten heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij de interne organisatie van de PvdA grondig wilde vernieuwen. Daarmee liep hij soms bewust voor de muziek uit.