Aarde-achtige planeet ontdekt

Europese astronomen hebben de tot nu toe meest aarde-achtige planeet buiten ons zonnestelsel ontdekt. Volgens de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) in Chili is hij ruim vijf maal zo zwaar en anderhalf maal zo groot als de aarde. Hij draait in 13 dagen om Gliese 581, een ster op een afstand van slechts 20 lichtjaar in de richting van het sterrenbeeld Weegschaal staat.

Op de superaarde heersen ‘aangename’ temperaturen. Als de planeet een vast oppervlak heeft, zou zich daar water kunnen bevinden en misschien zelfs leven kunnen ontwikkelen. Maar het kan ook zijn dat deze exoplaneet voornamelijk uit gas bestaat en op Uranus of Neptunus lijkt.

De nieuwe exoplaneet is de lichtste van de tot nu toe meer dan tweehonderd planeten die bij andere sterren zijn ontdekt. De meeste zijn van het formaat van Jupiter, maar in de afgelopen jaren worden dankzij de steeds nauwkeuriger waarnemingstechnieken ook steeds lichtere exemplaren ontdekt. Wat deze planeet vooral interessant maakt is de afstand tot zijn moederster. Die bedraagt slechts 11 miljoen kilometer: minder dan één vijfde van de afstand van Mercurius tot de zon.

In ons zonnestelsel is het op die afstand gloeiend heet, maar Gliese 581 is een rode dwergster, die veelminder warmte uitstraalt dan de zon, waardoor aan het oppervlak van de planeet temperaturen tussen de 0 en 40 graden heersen.

Twee jaar geleden werd bij deze ster al een planeet ontdekt met een massa van ruim 15 maal die van de aarde. En er zijn ook nog tekenen van een derde planeet met een massa van ruim 8 maal die van de aarde. Deze planeten verraden zich doordat hun omloopbeweging de ster een heel klein beetje doet ‘wiebelen’. Deze wiebeling is in kaart gebracht met een uiterst nauwkeurige spectrograaf.