Hoe wij burgers bedrogen worden

De populaire Net 5 ziekenhuisserie Grey’s anatomy gaat over de belevenissen van vijf arts-assistenten in een ziekenhuis in Seattle. Er worden heel veel medische dingen uitgewisseld en het is allemaal heel spannend, vooral tussen de artsen onderling. Patiënten zijn belangrijk, als werk, als menselijke gevallen, als mogelijkheden om te opereren, maar ze zijn ook passanten in het artsen bestaan. Logisch, en niet onrealistisch, al heeft deze serie verder maar een dunne band met de realiteit. Helaas, moet je vaak zeggen, want het soort aandacht en zorg dat daar in Seattle Grey aan mensen besteed wordt, dat zouden we allemaal wel willen. Ze moeten er wel twee miljoen artsen hebben rondlopen, want de ons bekende specialisten staan voortdurend met z’n allen om één bed.

Toch kijk je iets anders naar dit hele gedoe na de uitzending van Zembla zondagavond, die ging over arts-assistenten die te lang moeten werken, te veel verantwoordelijkheid toegeschoven krijgen, te weinig begeleid worden. Ze staan er vaak in het weekend en ’s nachts alleen voor. Natuurlijk mogen ze hun begeleider, een ervaren arts, altijd bellen – maar de begeleider is ook de beoordelaar en een jonge arts assistent wil graag een zelfstandige en competente indruk maken. Ervaren artsen hebben bovendien niet altijd zin om te reageren op de telefoontjes van hun assistenten en houden het bij: het gaat goed, ik kom morgen wel kijken, enzovoorts. Het echtpaar dat daardoor hun kind verloren had wist er van mee te praten.

In Grey’s anatomy gaat het natuurlijk anders. Daar belt een arts- assistent vanaf de plek waar een ramp heeft plaatsgevonden en wordt vanuit het ziekenhuis door de chef en de topchirurg gecoacht om met een gewone Black en Decker boor een gat in iemands schedel te boren. Spectaculair. Loopt ook allemaal goed af. Je krijgt haast zin om geopereerd te worden. Maar dan wel dáár.

Niet hier, waar je verzekeringsmaatschappij na het afsluiten van de polis ineens de voorwaarden verandert en je niet langer de kosten wil vergoeden die je al jaren moet maken wegens een chronische aandoening. Liet het programma Radar zien. Verzekeringsmaatschappij ONVZ heeft de duurste polissen van iedereen, maar daar staat dan tegenover dat je niet te veel vergoed krijgt. Er waren meer misstanden te zien gisteravond: Netwerk berichtte over ruzies in de katholieke kerk, die met een nieuw conservatief elan de laatste progressieve katholieken de kerk uitjaag, en liet een pastor aan het woord die koeltjes zei dat ‘jammer’ te vinden. En Nova besteedde terecht veel tijd aan een rapport van een oud-onderzoeker van de NAM, die niet langer wilde zwijgen over de gevolgen van het boren in de Waddenzee. Die zouden ondanks de verzekeringen van de NAM dat er niets aan de hand is en ook niet zal zijn, wel eens desastreus kunnen uitpakken omdat de bodem 90 tot 100 procent meer daalt dan voorspeld. Dat kan problemen geven met de sluis bij Lauwersoog, de belangrijkste ontwatering voor heel Noord-Nederland.

Allemaal dingen waar je graag van op de hoogte bent, dus bravo! voor de journalisten die dat uitzochten.

Als je geen zin had in narigheid kon je gisteravond lekker op Nederland 3 blijven, waar de zestigste verjaardag van Johan Cruijff de hele avond gevierd werd, met mannen die Cruijffs hadden leren spreken, details over zijn tijd bij Feijenoord, zijn carrière in Amerika en als honkballer, zijn opinies en zijn roem. Maar gelukkig ook veel beelden van het Cruijffballet op de grasmat. Schoonheid, kan niet anders zeggen.

Discussieer over deze column op www.nrc.nl/ogen