Gül kandidaat presidentschap van Turkije

Minister Abdullah Gül word naar alle waarschijnlijkheid de nieuwe president van Turkije. De Turkse premier Erdogan maakte vanmorgen bekend dat Gül de kandidaat van de regerende AK-partij is.

Gezien de grote meerderheid van de AK in het parlement, dat de president kiest, kan het presidentschap Gül nauwelijks ontlopen.

De bijeenkomst vanmorgen van de AK-partij was zorgvuldig geënsceneerd. Sinds een jaar werd in Turkije gespeculeerd dat Erdogan president wilde worden. Omdat het seculiere kamp veel bezwaar heeft tegen Erdogan, leidde dat tot fel protest. Zo betoogden onlangs naar schatting 350.000 mensen in Ankara tegen een kandidatuur van Erdogan, die zijn carrière als fundamentalist begon.

Sinds kort begonnen AK- woordvoerders te suggereren dat Erdogan wellicht geen kandidaat zou zijn. De premier, die in Turkije erg populair is, zou nodig zijn om bij de parlementsverkiezingen later dit jaar de overwinning voor de AK binnen te slepen.

Erdogan zelf zei vanmorgen dat „wij” (zijn regering) „in vijf jaar gedaan hebben wat anderen in vijftig jaar niet konden doen”. Volgens Erdogan kan hij niet „stoppen met zijn werk zonder dat afgerond te hebben”. Uitgebreid stond hij stil bij de protesterende seculiere Turken die volgens hem niet willen (zoals in Turkije de wet is) dat het parlement een president kiest omdat de AK-partij er een meerderheid heeft. Dit getuigt van „minachting” jegens het parlement, aldus Erdogan, die steeds hartstochtelijk werd toegejuicht door de aanwezige partijgenoten.

Abdullah Gül was kort premier, toen Erdogan nog niet aan politiek mocht doen omdat hij veroordeeld was wegens het voorlezen van een „opruiend” gedicht. Gül, die nu minister van Buitenlandse Zaken is, wordt binnen de partij bijzonder gerespecteerd en is bij seculiere Turken iets minder controversieel dan Erdogan. Overigens draagt de echtgenote van Gül, juist als die van Erdogan, een hoofddoek. Zelfs heeft zij bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens een klacht ingediend tegen het Turkse verbod hoofddoeken te dragen in publieke instellingen. Die klacht trok zij overigens in toen haar man minister werd.

Erdogan en Gül zijn vrienden, hetgeen bij seculiere Turken ook bepaald geen aanbeveling is. Hun angst is dat een nauwe relatie tussen een president en een premier van uiterst gelovige huize de poorten open zet voor islamisering van Turkije. De huidige president, de streng-seculiere Sezer, wordt door hen geprezen omdat hij een lange reeks benoemingen van ‘gelovige’ Turken met een veto trof.