Groter is lang niet altijd beter

Vrouwelijke ondernemers zijn ondervertegenwoordigd in de top van het zakenleven. Vrouwen kiezen vaak voor een kleiner bedrijf met minder risico’s. Vier tips voor een succesvolle bedrijfsvoering.

Cleo Scheerboom

Wie kan er uit het hoofd tien vrouwelijke directeur-eigenaren van een groot bedrijf noemen? Ze zijn er wel degelijk, maar de meeste door vrouwen gestarte bedrijven zijn klein. Veel vrouwen werken als freelancer of ZZP’er (zelfstandige zonder personeel). De kleinschaligheid heeft voordelen. Een van de redenen voor de stijging van het aantal vrouwelijke starters is dat een eigen bedrijf betere mogelijkheden biedt om werk en zorg te combineren dan een reguliere baan. Bovendien is groter niet vanzelfsprekend beter. Uit onderzoek van kredietbureau Graydon in 2005 naar 1.400 faillissementen blijkt dat vrouwen veel verstandiger ondernemen dan mannen. Ze zijn zuiniger, minder gericht op groei en veel stabieler. Een hoog inkomen en status zijn voor hen niet zo belangrijk als voor de meeste mannen, concluderen de onderzoekers. Nadeel is dat de kans op succes hierdoor beperkter is. Maar het een hoeft het ander niet uit te sluiten. Hieronder enkele tips.

1

werk professioneel

Een professionele aanpak komt ook het succes ten goede van vrouwelijke ondernemers die bewust kleinschalig werken. Een goede huisstijl en goede facturen spreken voor zich. Maak ook een goed ondernemersplan. Veel ondernemers vergissen zich door te denken dat dit alleen nodig is om de bank te overtuigen. Maar ook ondernemers die geen vreemd vermogen aantrekken of al enige tijd bezig zijn, hebben baat bij een goed ondernemersplan. Het dwingt de ondernemer met enige afstand naar het bedrijf te kijken. Ter inspiratie: op internet zijn veel modellen van ondernemingsplannen te vinden.

Susan Smulders (38) pakte de start van haar bedrijf Zemma in 2003 gestructureerd aan. Met de diploma’s van twee business schools op zak besloot ze haar baan in de telecomsector op te zeggen. Ze wilde altijd al ondernemen en het gebrek aan mooi babylinnen voor haar pasgeboren dochter bracht haar op een idee. Haar bedrijf Zemma produceert op bestelling luxe bed-, bad-, en boxlinnen voor baby’s dat door ouders of cadeaugevers van een eigen ontwerp kan worden voorzien. Hoewel ze het voor de bank niet nodig had, maakte Smulders een uitgebreid business plan. Het hielp haar de onderneming snel op te zetten; binnen zes maanden was de site van Zemma online. Smulders had vanaf het begin een bedrijfsvisie. Ze formuleerde een beoogd rendement op het geïnvesteerde vermogen. Smulders: „Die visie is bijna vier jaar later uitgekomen; maar het oorspronkelijke businessplan is in de tussentijd wel flink veranderd.” Naast de verkoop aan particulieren bleek de levering aan het bedrijfsleven een groeimarkt. „Zo’n persoonlijk cadeau bij het ouderschap van de medewerkers bleek een goed alternatief voor het sturen van een bos bloemen.” Het bedrijfsplan hielp deze trend snel te herkennen en de onderneming erop aan te passen. Smulders: „Het kan niet dat bij een order voor tweehonderd baby badcapes de rest van het bedrijf stilligt.”

2

regel de financiële zaken

Structuur in de financiën maakt dat de ondernemer zich kan concentreren op de echte werkzaamheden. Let erop dat de aansprakelijkheidsrisico’s van bedrijf en ondernemer zijn afgedekt en sluit zonodig een (beroeps)aansprakelijkheidsverzekering en een rechtsbijstandverzekering af. De meeste bedrijven starten als eenmanszaak. Maar op termijn is het oprichten van een besloten vennootschap (bv) het overwegen waard. Het heeft als voordeel dat de ondernemer niet persoonlijk aansprakelijk is wanneer er wat mis gaat in het bedrijf. Bovendien is er bij zo’n vennootschap ook fiscaal meer mogelijk. Van de winst kan bijvoorbeeld een pensioenreserve worden opgebouwd. Houd wel rekening met terugkerende jaarlijkse kosten voor bijvoorbeeld het opmaken van het jaarverslag door de accountant.

„Het is belangrijk dat juridisch alles duidelijk is”, zegt ondernemer Jeannette van Ermel Scherer (52). Ze startte vorig jaar een eenmanszaak als boedelbeheerder. Na een overlijden zorgt ze voor de afwikkeling van de boedel van de overledene voor de nabestaanden. Zo regelt ze het op zorgvuldige wijze leegmaken van de woning en het laten taxeren en eventueel verkopen van de boedel. De vraag naar deze vorm van dienstverlening stijgt, weet Van Ermel Scherer. „Kinderen zijn niet altijd in staat dagenlang het huis van hun ouders door te spitten, bijvoorbeeld door verblijf in het buitenland.” Scherer, tot voor kort directiesecretaresse, kwam op het idee toen ze vorig jaar de nalatenschap van haar overleden moeder moest afwikkelen. „Door de omvang van de boedel, waaronder veel kunstwerken. Een heidens karwei.”

Hoewel het hier gaat om people business investeerde Van Ermel Scherer een substantieel deel van haar 5.000 euro startkapitaal in advocaat-uren. „Goede contracten zijn cruciaal”, weet ze. „De opgestelde voorwaarden beschermen me en zetten zwart op wit hoe transparant ik werk.”

3

overweeg vreemd vermogen

Uit onderzoek van de kredietmaatschappij Graydon blijkt dat vrouwen nog steeds minder lenen voor hun bedrijf dan mannen. Maar met de huidige rente kan het geen kwaad de mogelijkheden van krediet te gaan verkennen. Bijkomend voordeel van investeren is dat het voor schaalgrootte kan zorgen, waardoor de onderneming minder afhankelijk is van de aanwezigheid van de directeur-eigenaar.

Ga voor een krediet eerst bij die bank langs waar u juist niet wilt lenen; om te oefenen. Verwerk de kritiek van deze bank zonodig in het businessplan voor het bezoek aan de huisbank. Vreemd vermogen hoeft niet altijd van de bank te komen. Denk ook aan een starterslening. Ondernemer Smulders startte haar bedrijf met spaargeld en een lening van een familielid in de vorm van een Tante Agaath-lening. Die levert de geldverstrekker een fiscaal voordeel én een aftrekpost op, mocht het onverhoopt misgaan. Het kan ook interessant zijn de mogelijkheden van een informal investor te verkennen. Bijkomend voordeel is dat, behalve geld, ook ervaring van een ervaren ondernemer wordt binnengehaald. Terugkijkend zegt Smulders, als ze het bedrijf opnieuw zou starten, een grotere inbreng van vreemd vermogen te overwegen. „Ik zou het waarschijnlijk iets groter aanpakken. Nu duurt het langer om dezelfde groei te bereiken.” Een investering van een informal investor is een optie voor de toekomst. Niet alleen voor het kapitaal maar ook als klankbord bij het ondernemen. Smulders: „Je neemt alle beslissingen zelf. Soms merk je dat het toch wel prettig zou zijn om daarover te overleggen met een zakenpartner.”

4

verkoop jezelf

Uiteindelijk moet iedere ondernemer wel de markt van de product of dienst weten te overtuigen en hierdoor klanten behouden. Smulders adverteert, maar besteedt ook veel tijd aan bestaande relaties. „Ik houd contact met klanten na een eerste bestelling. Dat werkt, want een groot deel van de klanten komt na de eerste aankoop terug.”

Ondernemer Van Ermel Scherer weet dat in haar branche, die is gebaseerd op vertrouwen, nadrukkelijke acquisitie niet werkt. Haar website is simpel en moet vooral vertrouwen uitstralen. De ondernemer merkt dat nieuwe klanten uit haar netwerk komen. „Ik heb veel contact met bankiers, notarissen en belastingadviseurs. Zij moeten weten dat ik er ben.” Het kost veel tijd, maar het werpt ook zijn vruchten af. „Mensen vinden het leuk als je als vrouw op niet heel jonge leeftijd een bedrijf start. Iedereen wil helpen en als ze later mijn hulp nodig hebben weten ze me te vinden.”