Doordringen tot de kern van gespletenheid

Hermione Lee’s biografie Edith Wharton (Chatto & Windus, € 42,95) onthult het gespleten kunstenaarschap van de laatste, grote Victoriaanse romancière, vindt Bas Heijne. ‘Lee heeft er een hele klus aan de sympathie van de lezer voor Wharton vast te houden. Maar de harde buitenkant diende enkel om het kwetsbare, meestal wanhopige binnenste af te schermen. Achter alle energie en daadkracht ging een groot gevoel van verlatenheid schuil. Vrienden beschrijven vaak de grote discrepantie tussen de publieke en de intieme Wharton, twee persoonlijkheden die elkaar vliegensvlug konden afwisselen. [...] Haar nieuwe biograaf beschrijft die buitenkant helaas even uitputtend als Wharton zelf kon zijn. Dat deze haar leven lang behoefte had aan een intense bemoeienis met de buitenwereld, maakt Lee afdoende duidelijk. Die bemoeienis ook nog tot in detail beschrijven haalt het evenwicht uit de biografie. Maar Lee dringt in Edith Wharton wel knap en scherpzinnig door tot de kern van dit gespleten kunstenaarschap. Wie de hoofdstukken die daarover gaan eruit haalt, heeft de beste biografie van Wharton in handen. Uiteindelijk ging het Wharton om die verborgen binnenwereld – en om datgene wat al het andere ondergeschikt maakte: schrijven.’