Betalen wordt makkelijk en (tijdelijk?) duurder

Het Europees Parlement vereenvoudigt betalen in EU.

De Nederlandsche Bank: hogere kosten goed mogelijk.

Betalen voor een camping in Europa – zoals deze in België – kan doorgaans niet met een bankpas. Nog niet. In 2010 moet in alle EU-landen met een bankpas kunnen worden betaald. Belgie Auby sur Semois 23 augustus Camping Maka Foto: Walter Herfst Herfst, Walter

Overal in Europa geld uit de muur halen kan al een hele tijd. Maar met je bankpas een blouse afrekenen in een Italiaanse kledingwinkel kan vaak niet. Ook de huur van een tweede huisje in de Ardennen periodiek laten overschrijven kan niet. Bovendien duurt het soms weken voordat het bedrag van een overschrijving binnen de EU op de rekening van de begunstigde staat. Het Europees Parlement neemt vandaag een richtlijn aan die dat per 2010 verandert voor alle 27 landen van de EU.

Onderdeel van de plannen is dat banken de concurrentie met elkaar aangaan op de gezamenlijke Europese betaalmarkt. Nu is de internationale concurrentie nog beperkt. Zo is het nu niet mogelijk in Nederland gebruik te maken van de diensten van een Spaanse bank, straks wel. „Behalve tot meer gemak moeten schaalvergroting en concurrentie leiden tot lagere prijzen voor betaaldiensten in de EU”, aldus Joost Mulder. Hij is beleidsmedewerker van PvdA-europarlementariër Ieke van den Burg en specialist op dit gebied.

Dat klinkt mooi, lagere prijzen, maar voor Nederland zijn er ook keerzijden. De Nederlandse betaalmarkt behoort mede door fikse concurrentie tussen Nederlandse banken tot de meest efficiënte in de EU. Die efficiency zorgt ervoor dat Nederlanders weinig betalen voor betaaldiensten. De Nederlander opent gratis een bankrekening en betaalt vrij weinig voor gebruik van zijn pinpas. Voor de winkelier is het aanbieden van de mogelijkheid tot pinnen betrekkelijk goedkoop. Hoe lager de pinkosten, hoe minder er doorberekend hoeft te worden in de prijzen van producten. Dit in tegenstelling tot landen als Italië of Frankrijk, waar het voor consumenten en winkeliers gebruikelijk is fors te betalen. Bijvoorbeeld voor het openen van een bankrekening, of het gebruik van de creditcard. „Een Nederlander is gemiddeld zo’n twintig euro per jaar kwijt aan betaaldiensten. Een Italiaan wel 250 euro”, aldus Mulder.

Wat gebeurt er met voordelige Nederlandse systemen als PIN en Chipknip wanneer er in de EU een gezamenlijke markt wordt gecreëerd? De eigenaar van de producten, Currence, voorspelt dat ze het in Europa niet redden, omdat er te veel investeringen nodig zijn om ze in de hele EU aan te bieden. Alleen de creditcardmaatschappijen Mastercard en Visa leveren momenteel Europese betaalsystemen en maken grote kans ook in de toekomst belangrijke spelers te blijven. Voorlopig zijn hun systemen echter duurder dan het PIN-systeem.

„Wij kunen ons goed herkennen in voorspellingen dat betaaldiensten voor Nederlanders duurder worden”, aldus een woordvoerder van De Nederlandsche Bank, toezichthouder op het bankwezen. Al voorspelt Mulder dat dat een tijdelijk effect is. „Door de toenemende concurrentie zal er altijd weer een aanbieder komen die betaaldiensten goedkoper aanbiedt.” Hij heeft goede hoop dat er uit nationale systemen als PIN een derde Europees betaalnetwerk ontstaat.