‘Winst van Sarkozy is voor Europa het beste’

Als Frankrijk een leidersrol rol wil spelen in Europa, moet het land worden opgeschud. Van de twee overgebleven kandidaten voor het Elysée is Sarkozy degene die dat het best kan.

De veilige Europese reactie op de uitslag van de verkiezingen in Frankrijk kwam vanmorgen vanuit Luxemburg van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Frank-Walter Steinmeier. Hij was er vooral over te spreken dat extreme kandidaten zoals Jean-Marie Le Pen dit keer zo weinig voet aan de grond hadden gekregen. Verder wilde Steinmeier, wiens land op dit moment fungeert als halfjaarlijks EU-voorzitter, zich niet uitlaten over de tweestrijd voor het Franse presidentschap tussen Nicolas Sarkozy en Ségolène Royal. Voorzitter Barroso van de Europese Commissie liet vanmiddag weten ingenomen te zijn met de hoge opkomst en wees erop dat beide overgebleven kandidaten „pro-Europees” zijn.

Voor de Europese denktanks is het echter duidelijk: vanuit het belang voor de EU is Nicolas Sarkozy de beste kandidaat. „Dan is Sarkozy veruit te prefereren”, zegt Antonio Missiroli van het in Brussel gevestigde European Policy Centre. Zeker voor de korte termijn, wanneer een oplossing moet worden gevonden om de impasse rond de zowel in Frankrijk als in Nederland per referendum verworpen Europese Grondwet te doorbreken. „Sarkozy heeft al aangegeven snel het probleem te willen oplossen. Dat geldt niet voor Royal. Die heeft gisteravond nog eens verklaard voorstander te zijn van een nieuwe conventie en daarna nog eens een referendum. Dat is tegen het belang van alle lidstaten.”

In elk geval heeft Sarkozy de ‘politieke infrastructuur’ mee bij het zoeken naar een compromis over de Grondwet. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zal in juni tijdens een vergadering in Brussel haar collega-regeringsleiders concrete voorstellen doen. Jens-Peter Bonde, de Deense europarlementariër die even kritisch als ingevoerd is in de Grondwetsdiscussie weet zeker dat er nu al volop contacten zijn tussen de medewerkers van Merkel en Sarkozy die in Europa tot dezelfde politieke familie behoren. Hierbij fungeert het Franse europarlementslid, tevens vertrouweling van Sarkozy, Alain Lamassoure, als intermediair. Hij was de laatste tijd in diverse Europese hoofdsteden actief om Sarkozy’s idee van een miniverdrag uit te venten.

Voor Charles Grant, directeur van het in Londen gevestigde Centre for European Reform is duidelijk dat Sarkozy de beste papieren heeft om Frankrijk af te helpen van het ‘zieke man van Europa’ imago. „Wil Frankrijk weer een leidende rol spelen in Europa, dan zal dat nodig zijn”, aldus Grant. Waarbij het volgens hem nog maar de vraag is of het Sarkozy ook zal lukken om Frankrijk „op te schudden in de richting van een meer liberale en minder protectionistische samenleving”. Grant: „In elk geval heeft Sarkozy veranderingen aangekondigd, terwijl Royal toch uitgaat van continuïteit. Als Sarkozy erin slaagt een ander economisch beleid te voeren is dat goed voor Frankrijk en voor Europa.”

Een overwinning van Sarkozy zal in elk geval een nog zwaardere hypotheek leggen op de besprekingen met Turkije over het EU-lidmaatschap, zegt zowel Missiroli als Grant. Sarkozy heeft diverse keren laten weten niets te voelen voor een volledig lidmaatschap van Turkije. Net als Angela Merkel, in haar tijd als oppositieleider in Duitsland, is hij voor een zogeheten „geprivilegieerd” lidmaatschap waarbij de Turken bepaalde voorkeursrechten krijgen. Royal vindt dat Turkije lid kan worden als het land voldoet aan de criteria.

Volgens de aan het Frans Instituut voor Buitenlandse Betrekkingen verbonden Dominique Moisi, is toch veruit het belangrijkst voor de EU dat er volgende maand een opvolger van Jacques Chirac zal zijn. „Europa kan dan niet langer het alibi hanteren dat er niets kan gebeuren omdat gewacht moet worden op een nieuwe Franse president.” En met wie is de kans dat er dan wat gebeurt het grootst? Moisi: „Sarkozy.”