Tien jaar na degradatie heeft AZ landstitel voor grijpen

AZ3Heerenveen1

Ruststand 2-0. 13. Cziommer 1-0, 38. Martens 2-0, 72. Alves 2-1, 89. Cziommer 3-1. Scheidsrechter: Blom. Toeschouwers: 17.000.

ALKMAAR, 23 april. - Om kwart over vier daverde er gistermiddag gejuich door het stadion van AZ. Niet voor een doelpunt van de club uit Alkmaar, maar vanwege de gelijkmaker die FC Utrecht een kleine honderd kilometer zuidelijker scoorde tegen PSV. Dirk Scheringa keek in zijn skybox snel naar teletekst, maar daar werd de cruciale treffer nog niet doorgegeven. De voorzitter van AZ was een uur later nog verbijsterd over het feit dat het publiek op de tribunes het eerder wist, terwijl hij alle moderne communicatieapparatuur bij de hand had. Onder de toeschouwers werd het geschenk uit de hemel in grote dank aanvaard. En Scheringa daalde af naar het veld om daar een feestje te vieren met de technische staf. AZ, dat Heerenveen met 3-1 de baas was, is nu dankzij een beter doelsaldo favoriet voor de titel. „We zijn virtueel kampioen”, was de status die trainer Louis van Gaal er aan gaf.

Deze week kwam de schatrijke ondernemer Scheringa, die in veertien jaar met engelengeduld een voetbalbolwerk heeft opgebouwd, in een oude agenda nog een mindere prettige mededeling tegen. Naast een zondag in mei 1997 stond genoteerd: gedegradeerd naar de eerste divisie bij RKC. „Ik heb toen met Peter Wijker een potje gejankt”, kon Scheringa zich gistermiddag herinneren. „Heel apart dat je dan precies tien jaar later dit meemaakt. Het is niet te filmen.”

Maar de leiding van AZ besefte gisteren al te goed dat er nog één hindernis genomen moet worden: Excelsior. Op Woudestein met z’n 3.531 zitplaatsen kunnen slechts vierhonderd AZ-fans getuige zijn van het eventuele kampioenschap van hun club. Scheringa zei gisteren niet de intentie te hebben de club uit Rotterdam te verleiden het duel te verplaatsen naar de nabijgelegen Kuip. Hoewel de KNVB er geen voorstander van is, zou dat voor Excelsior belangrijke financiële voordelen kunnen bieden. Scheringa: „Als ik wil kan ik zeventienduizend kaarten voor die wedstrijd verkopen. We kiezen er echter voor om onze vaste gasten in de eigen accommodatie op te vangen en naar een groot scherm te laten kijken.”

De spelers van AZ krijgen morgen en woensdag vrij om zich op te laden voor de apotheose. Van Gaal vindt dat zijn selectie de rust nodig heeft. „Geen club heeft zo’n programma afgewerkt als AZ. Wij hadden door de UEFA Cup immers ook nog een extra ronde Europees voetbal.”

Al direct na de wedstrijd tegen Heerenveen wees Van Gaal zijn spelers op de bijzondere psychologische druk die de laatste wedstrijd tegen Excelsior met zich meebrengt. „De huidige situatie is voor ons weer een nieuw fenomeen”, meende Van Gaal. „Tot voor kort waren we in de achtervolging, nu moeten we onze eerste plaats verdedigen. Driekwart van mijn selectie is hieraan niet gewend. Alleen Shota Arveladze heeft dit wel eens meegemaakt.”

De technische staf van AZ had dit seizoen een aantal sessies met sportpsycholoog Leo Verburg. De coaches leerden omgaan met verschillende karakters en spanningen. Het toeval wil dat Verburg onlangs plotseling is overleden.

Van Gaal weet uit het verleden dat de thriller voor AZ ook verkeerd kan aflopen. Hij bracht de spelersgroep in herinnering dat hij in 1991 als assistent van Leo Beenhakker meemaakte dat Ajax op de voorlaatste speeldag in Schiedam met 1-0 verloor van het laaggeplaatste SVV. „In die wedstrijd was doelman Joop Hiele van SVV niet te passeren”, viste Van Gaal uit zijn geheugen op. Een week later werd PSV daardoor op doelsaldo kampioen.

Op het moment dat Van Gaal dit vertelde haalde hij ongemerkt oude wonden open bij zijn collega Gertjan Verbeek. „Jullie worden nog bedankt daarvoor”, zei de Heerenveen-trainer gekscherend. „Want wij (ook Heerenveen, red.) degradeerden door de zege van SVV.”

Zijn ploeg, die nog de play-offs voor de Champions League kan bereiken, maakte het AZ gistermiddag een kwartiertje moeilijk. In de eerste helft was het team uit Alkmaar door treffers van Simon Cziommer (vrije trap) en Maarten Martens (kopbal) al op 2-0 gekomen. Maar topscorer Afonso Alves verkleinde die voorsprong in de 72ste minuut. Kort voor tijd, toen de euforie op de tribunes door de gelijkmaker in Utrecht was losgebarsten, maakte Cziommer echter een einde aan de hoop van Heerenveen. De Duitser was met twee treffers en goed spel man of the match en is dus na een periode van blessureleed en vormverlies helemaal terug. Van Gaal: „David Mendes da Silva verwacht ik deze week weer op de training. De interne concurrentiestrijd zal ook nog extra spanning teweegbrengen.”