Pop en harp

„Mijn manier van harp spelen heeft vrij weinig te maken met de formele klassieke manier. Ik heb mijn eigen stijl ontwikkeld, in dienst van de muziek die ik maak. Mijn muziek is uiterst modern en hopelijk tijdloos. Ik maak gebruik van beelden en klanken uit het verleden om er iets volstrekt nieuws uit te kneden. De klank van de harp dicteert de sfeer van mijn muziek en uiteindelijk ook de melodieën die ik zing.”

De Californische zangeres en harpiste Joanna Newsom (1982) mengt pop, folk, modern-klassiek en Afrikaanse ritmes tot een betoverend geluid. Door haar banden met neo-folkmuzikanten Devendra Banhart en Vetiver wordt Newsom tot de ‘freakfolk’-beweging gerekend. Maar zelf wil ze daar niets van weten. Onlangs verscheen haar tweede album Ys met vijf langgerekte, etherische muziekstukken. Pop-grootheid Van Dyke Parks arrangeerde het orkest: Steve Albini en Jim O’Rourke verzorgden de zeldzaam heldere opname en geluidsmixage.

„Ik speel harp vanaf mijn zevende. Mijn opleiding was klassiek, maar daarnaast improviseerde ik er stevig op los. Op mijn zestiende begon ik te componeren, in het begin nog niet met het idee dat ik er zelf bij zou kunnen zingen. Mijn stem was te vreemd, te ontoegankelijk, vond ik. Het is langzaam gegroeid dat ik meer op mijn gemak was, zingend achter mijn harp. Nu voelt het als iets heel natuurlijks. Je hoort wel eens dat popmuzikanten moeite hebben met zingen en tegelijk gitaar of bas spelen. Bij mij is dat nooit een kwestie geweest.

„In de folkmuziek noemen harpspelers zichzelf soms ‘harper’, om zich te onderscheiden van de ‘harpist’ uit de klassieke wereld. Ik ben geen van beide. Mensen die me bij de een of andere hippe folk-stroming willen onderbrengen slaan de plank meestal mis. Hoe kan ik onderdeel uitmaken van een beweging, als ik de andere deelnemers uit die beweging nog nooit heb ontmoet? Devendra Banhart is een vriend en ik werk met alle plezier mee aan een cd van Vashti Bunyan, maar verder onderhouden we geen nauwe banden. Muzikanten vragen mij om harp met ze te spelen omdat ze een bepaalde kleur, een sprankeling zoeken. Wie wil horen waartoe ik werkelijk in staat ben, moet naar mijn eigen cd’s of concerten luisteren.

„De organische klank van harp en zang komt er alleen goed uit als je ze analoog opneemt. Steve Albini nam mijn harp en stem zonder versiering op en Van Dyke Parks bedacht er later de orkestpartijen bij. Jim O’Rourke is volgens mij de enige popmuzikant die veertig tracks met twee bandrecorders tot een samenhangend geheel kan mixen, terwijl hij ondertussen een ingewikkelde partituur in de gaten houdt. Het mocht niet gewóón klinken; ik wilde een combinatie van een sober klassiek geluid met grensverleggende, psychedelische passages. De orkestratie mocht nergens belangrijker worden dan de songs. Ys is gemaakt met een droomteam; de enige muzikanten die mijn stem en harp tegelijk intiem en overrompelend konden laten klinken.”

Ys: Drag City/Munich. Concert: 27/4 Paradiso, Amsterdam.