Op elk stembiljet dezelfde vingerafdruk

In de Nigeriaanse deelstaat Katsina, waar hoogstwaarschijnlijk de nieuwe president vandaan komt, heeft de regerende PDP openlijke en grootschalige fraude gepleegd om haar kandidaat de verkiezingen te laten winnen.

De mannen van Yashi zitten geschrokken na te praten onder de grote apenbroodboom. Gedisciplineerd stonden zaterdag de honderden inwoners van het dorpje om elf uur in de rij om te stemmen bij de Nigeriaanse presidents- en parlementsverkiezingen. „Na tien minuten arriveerde de districtsbestuurder Abdulsalam Yusuf met veertig politieagenten”, vertelt timmerman Bello Hamisu. „Ze grepen alle stembussen en stemkaarten en gingen ermee vandoor. In Yashi heeft niemand kunnen stemmen.”

Bij het bestuursgebouw in de districtshoofdplaats Kusade wemelt het van de brommers en politieagenten. Binnen zit de districtbestuurder Abdulsalam Yusuf. „De verkiezingen verlopen vreedzaam”, vertelt hij. Heeft hij een paar uur eerder stembussen gestolen in Yashi? „Ik ben mijn kantoor niet uitgeweest”, antwoordt hij. „Bij verkiezingen proberen verliezers je altijd zwart te maken.”

Een paar straatjes verderop bij het districtskantoor van de verkiezingscommissie staan boze mensen. „In het hele district heeft niemand kunnen stemmen”, vertelt Aminu Abashe, een vertegenwoordiger van een oppositiepartij. „Yusuf kwam met zijn boeven op brommers langs en sloeg de kiezers in elkaar.” Een oude man wijst naar een groepje jongeren op brommers dat rond het verkiezingskantoor rijdt: „Daar zijn ze.”

Binnen houdt verkiezingsfunctionaris Abubakar Hassan zich sterk. „Nee, de stembussen uit Yashi zijn nog niet binnen”, zegt hij, „geen idee waar ze zijn”. In een kamer naast zijn kantoor levert een medewerker enkele stembussen af. Alle zijn, tegen de regels, opengemaakt. Op alle biljetten is een vingerafdruk gezet bij de kandidaat van de regerende Democratische Volkspartij (PDP). Alle vingerafdrukken zijn hetzelfde.

Yashi en Kusade liggen in het noordelijke Katsina, de deelstaat die de nieuwe president van Nigeria zal leveren: gouverneur Umaru Musa Yar’Adua van de PDP. Hij wordt gepresenteerd als een relatief eerlijke leider en een politicus die nog morele principes koestert in het verder zo corrupte Nigeria. Maar in zijn eigen deelstaat zijn de verkiezingen nu gebrandmerkt als frauduleus.

Het verhaal wordt monotoon. Bij alle stemlokalen in aangrenzende districten heeft niemand kunnen stemmen. In het dorp Jobe Kandawa staan twee grote groepen mannen met stokken, knuppels en hakmessen tegenover elkaar. De ene groep zegt dat het hele dorp heeft gestemd op de PDP, de andere groep zegt dat niemand heeft kunnen stemmen. Yakubu Ahmed is hoofd van het verkiezingskantoor in Jobe Kandawa. „Ik heb geen enkele klacht ontvangen”, zegt hij.

Het is drie uur voor het sluiten van de stembureaus en toch zijn vrijwel alle stembussen al binnengebracht. Op de gang liggen opengemaakte stembussen; een medewerker propt de stembiljetten in een tas. Horen die niet ná de stemming en in aanwezigheid van partijfunctionarissen te worden geteld? „Nee, dat zijn de stembiljetten van de deelstaatverkiezingen vorige week”, probeert verkiezingsfunctionaris Yakubu Ahmed. Opnieuw is op alle biljetten de PDP ingevuld.

Op de terugweg uit Katsina beginnen aan het einde van de dag jongeren wegversperringen op te werpen. „Ze hebben ons beroofd!”, scanderen ze en gooien stenen naar passerende auto’s.

Mohamed Sani behoort tot de groep van 50.000 Nigeriaanse verkiezingswaarnemers van de Transition Monitoring Group. „Ze proberen zigzag te doen”, legt hij de waargenomen fraude door de autoriteiten en de PDP in Katsina uit. Zijn groep heeft de verkiezingen in het hele land als oneerlijk verlopen verklaard en de regering opgeroepen ze opnieuw te laten doen.

Berichten over ongeregeldheden komen uit het hele land. In de zuidoostelijke Nigerdelta, waar Nigeria’s olie wordt gewonnen, kon nauwelijks worden gestemd omdat er nauwelijks stembiljetten waren. Op de biljetten die er wel waren stond geen serienummer, waarmee de kans op fraude is vergroot.