‘Nederland moet rol spelen in Irak’

Schept de politieke steun aan de oorlog in Irak extra verplichtingen? Gisteren werd er over gedebatteerd.

Nederland moet weer troepen leveren voor de stabilisatie van Irak. Tweede Kamerlid Hans van Baalen (VVD) vindt dat de politieke steun aan de oorlog in 2003 ‘een zware morele verplichting’ schept. Irak loslaten leidt in zijn ogen tot anarchie en burgeroorlog in grote delen van het Midden-Oosten. Ook Harry van Bommel (SP) vindt dat Nederland meer verantwoordelijkheid moet nemen voor Irak. Hij pleit echter voor humanitaire hulp en is tegen nieuwe Nederlandse militaire steun.

Tijdens het debat ‘Irak: Nederland mag niet wegkijken’, dat NRC Handelsblad gisteravond organiseerde in De Rode Hoed in Amsterdam, zei VVD’er Van Baalen dat Nederland het voortouw moet nemen in de ‘internationalisering’ van de troepenmacht in Irak. „Als de Amerikanen en Britten zich terugtrekken, kunnen wij enkele honderden troepen sturen om een deel van hun taken over te nemen.” De grootste bijdrage is wat hem betreft weggelegd voor gematigde moslimlanden als Indonesië. Van Baalen wil liever de Nederlandse aanwezigheid in Uruzgan afbouwen. „In Irak zijn de problemen nijpender. Als Irak in chaos vervalt, dreigt de hele regio in vlammen op te gaan.”

Het debat werd georganiseerd naar aanleiding van het verschijnen van het boek Welkom Amerika, in jullie graf. Irak achter de schermen, van NRC Handelsblad-redacteur Carolien Roelants en correspondent Thomas Erdbrink. In het boek schetsen zij een beeld van een land dat sinds de invasie van 2003 ernstig verloedert en afglijdt in uitzichtloos geweld. Ook leggen zij fouten van de Amerikanen bloot. Erdbrink: „Vóór de inval speelde religie nauwelijks een rol in Irak. Een Irakees was in de eerste plaats dát, een Irakees. Vreemd genoeg hebben de Amerikanen van begin af de nieuwe overheid volgens etnische en religieuze lijnen ingericht.”

PvdA-senator Erik Jurgens beklemtoonde tijdens het debat nogmaals dat hij voor een parlementair onderzoek is naar de besluitvorming over de Nederlandse politieke steun aan de oorlog. Hij wil nog voordat de nieuwe senaat in juni wordt geïnstalleerd een debat hierover. Van Baalen zei dat „de individuele VVD-senatoren hun eigen afweging zullen maken”. Voor een onderzoek in de Tweede Kamer is geen meerderheid. Van Baalen zei dat hij bij nieuwe informatie opnieuw zal afwegen of de VVD een onderzoek steunt.