Linkse partijen in Italië fuseren

De twee grootste centrum-linkse partijen in Italië gaan fuseren. De fusie moet een einde maken aan de verdeeldheid op links. Maar dissidenten hebben hun vertrek al aangekondigd.

„Een realisatie van een twaalf jaar oude droom’’, zo begroette premier Romano Prodi dit weekend het nieuws van de fusie tussen de twee grootste van de in totaal negen centrum-linkse regeringspartijen van Italië, de Democraten van Links (DS) en De Margriet. Prodi leidt de gefragmenteerde coalitie sinds 1996 met een onderbreking gedurende de periode dat hij voorzitter was van de Europese Commissie.

Met de aanstaande fusie worden twee politieke brokstukken aan elkaar gelijmd die in de jaren negentig ontstonden. De Margriet is erfgenaam van de na corruptieschandalen opgeheven Christen-Democratische Partij. DS komt voort uit de Italiaanse Communistische Partij die sinds de val van het IJzeren Gordijn geleidelijk is omgebouwd tot een sociaal-democratische partij en hamer en sikkel aan de wilgen hing. De nieuwe Democratische Partij kan de grootse van het land worden en zal zich laten inspireren door het sociaal-liberalisme en door de Democraten in de Verenigde Staten.

In een open brief aan de krant La Repubblica schreef een optimistische Prodi dat hij zijn missie om links te hervormen hiermee als „voltooid’’ beschouwt. Prodi wil in 2011, aan het einde van zijn regeringstermijn, de leiding overdragen aan een jongere generatie.

De fusie is dit weekend met veel applaus ontvangen tijdens de congressen van De Margriet in Rome en van DS in Florence. Dat zeven kleine centrum-linkse partijen hebben besloten niet deel te nemen aan de nieuwe partij, werd doodgezwegen tijdens dit feestweekend.

Toch was er ook kritiek van binnenuit. Een factie bestaande uit 15 procent van DS weigert afstand te nemen van het gedachtegoed van de Socialistische Internationale, van de rode vlag en van het militante secularisme gericht tegen de invloed van de kerk op de staat. Piero Fassino, leider van DS, heeft geprobeerd hen binnenboord te houden met de belofte dat de socialisten in de nieuwe partij „nooit hun identiteit, geschiedenis en waarden hoeven op te geven’’.

Desondanks heeft deze linkervleugel het vertrek uit de nieuwe partij aangekondigd. De dissidenten zullen mogelijk toenadering zoeken tot de kleinere communistische partijen ter linkerzijde van de Democratische Partij: de Communistische Heroprichting en de Italiaanse Communistische Partij. Samen zouden zij een vergelijkbare rol kunnen gaan spelen als de SP in Nederland tegenover de PvdA.

Ook op het gebied van ethische kwesties staat de nieuwe Democratische Partij direct onder spanning. De partij verenigt overtuigde katholieken die tegen abortus, kunstmatige inseminatie en samenlevingscontracten zijn met atheïsten die tegen grote invloed van de kerk op de staat zijn. Een ander twistpunt is het al dan niet lid worden van de Europese Socialistische Partij in het Europarlement. De meeste vertegenwoordigers van DS willen dat. Maar de katholieke leider van De Margriet, Francesco Rutelli, heeft al gezegd dat dit „nooit” zal gebeuren.

De oprichtingsvergadering van de nieuwe Democratische Partij is gepland voor oktober. In 2008 zal de nieuwe partij officieel een feit worden. In de aanloop naar de parlementsverkiezingen in 2011 zullen primaries worden gehouden om de nieuwe leider en premierskandidaat aan te wijzen.

Op basis van de uitslag van de Senaatsverkiezingen van 2006 zou de samenvoeging van DS en De Margriet goed zijn voor 28 procent van de stemmen.