Een eigenzinnige jazzpianist

Andrew Hill, een leerling van de ‘klassieke’ componist Paul Hindemith, bleef in de tijd van de ‘free jazz’ trouw aan de oude tradities.

Precies een jaar geleden was jazzpianist Andrew Hill, vrijdag in New Jersey op 75-jarige leeftijd overleden, voor het laatst in Nederland te beluisteren. Na jaren van ziekte – hij leed aan longkanker – was met een nieuw platencontract, een nieuw jazzkwintet en de buitengewoon indrukwekkende cd Time Lines een veelbelovende periode in zijn leven aangebroken. Ofschoon echt vuurwerk in Rotterdam uitbleef – de modernist hield het deze avond vooral op bedaarde introspectie – zette hij toch een aantal momenten als vanouds een vrije val in. Dan verkende hij het klavier volkomen associatief en alle cliché’ s mijdend.

Hoewel Hill een goede reputatie had onder musici was hij niet zo bekend bij het grote publiek. De oud-leerling van componist Paul Hindemith deed als twintiger ervaring op bij de meest uiteenlopende musici, zoals Paul Williams, Charlie Parker, Miles Davis en Von Freeman. Hij werkte met Dinah Washington en speelde een tijd bij Rashaan Roland Kirk.

Tussen de jaren zestig en zeventig bewandelde hij met zijn grillige structuren en avontuurlijke uitwaaieringen een wonderlijk eigenzinnig pad. Toen zijn tijdgenoten in het kader van de freejazz afstand namen van traditionele principes in de jazz, probeerde Hill toch zijn vrijheid binnen die parameters te bevechten. Legendarische albums zijn Point of Departure, Black Fire en Judgment voor het jazzlabel Blue Note, met daarop veelal elastische ritmes en spontane vondsten in harmonisch complexe stukken.

Kenmerkend voor Hill’s soms eigenzinnige jazz in de lijn van Thelonious Monk en Cecil Taylor was de emotie erin. Of hij nu zijn boosheid gebruikte of juist de stilte als dramatische inzet maakte van zijn spel, de kracht was voelbaar. Hill erkende later een soort ‘boze periode’ gehad te hebben, maar was het op een gegeven moment zat de piano af te ranselen. ,,Daarvoor is het toch een te mooi instrument.”

Hill kon zijn band met soms minimale aanwijzingen op avontuur sturen. Ook de laatste jaren toen hij ziek werd bleef hij zich onverminderd geven voor de muziek. Zijn cd Time Lines, die in 2006 door het Amerikaanse jazztijdschrift Down Beat werd uitgeroepen tot album van het jaar, tekende een comeback van formaat.

De cirkel was rond, stelde hij tevreden vast in een Amerikaans interview. De cd werd in ons land onderscheiden met een Edison.