‘D66’ers wilden een nieuwe partij beginnen’

Voormalig D66-leider Boris Dittrich probeerde in 2004 en 2005 een nieuwe, progressief-liberale partij op te richten. Oud-minister Hans Wijers was beoogd lijsttrekker. Op de lijst hadden namen moeten staan als Jort Kelder (ex-Quote), Mei Li Vos (PvdA-Kamerlid) en Boris van der Ham (D66-Kamerlid). Bij de uiteindelijk op niets uitgelopen gesprekken over de nieuwe partij waren een vijftigtal mensen betrokken, onder wie PvdA’ers en VVD’ers.

Dat berichtte de Volkskrant afgelopen weekeinde, in een reconstructie getiteld ‘Als een feniks uit de as’.

Die titel is ontleend aan een citaat van Frans Verhagen, kandidaat-voorzitter van D66. Hij spreekt in het artikel van de ‘feniksstrategie’: D66 is als merk beschadigd en zou zich opnieuw moeten uitvinden, als een feniks die uit de as herrijst.

De nieuwe partij, stellen diverse betrokkenen, had een antwoord moeten vormen op de huidige politieke cultuur. Lousewies van der Laan, oud-fractievoorzitter van D66: „Het klimaat is er juist nu rijp voor, met de opkomst van anti-liberale krachten als Marijnissen, Wilders en Rouvoet.” Zij denkt dat „Nederland snakt naar zo’n partij”, die volgens haar „misschien wel dertig zetels” kan halen.

Socioloog Dick Pels zou een partij willen die afrekent met wat hij het huidige ‘spruitjesnationalisme’ noemt. Hij zou de nieuwe partij Sociale Vrijheids Partij hebben genoemd. Jort Kelder vindt: „Het is de hoogste tijd voor een nieuwe, kosmopolitische beweging tegen de kleinburgerlijke benepenheid.”

Anderen zijn terughoudender, zoals Mei Li Vos: „Wil je een partij in elkaar knutselen, dan ben je minstens vijf jaar bezig.” Wel zegt zij: „De leuke liberalen van VVD, D66 en GroenLinks hebben meer met elkaar gemeen dan met hun niet-liberale partijgenoten.” D66’er Boris van der Ham: „Het zou fantastisch zijn als er een nieuwe, Vrijzinnig Democratische Bond komt. Maar met enig historisch besef steek ik mijn energie nu nog liever in D66.” En D66-fractieleider Alexander Pechtold wil „een kans om D66 weer op de kaart te zetten”.

De gesprekken liepen stuk toen Boris Dittrich in 2006 moest aftreden. Volgens hem waren VVD-prominenten Van Aartsen en Nijpels enthousiast. Ook VVD-fractieleider Rutte zou hebben meegepraat. Rutte en Van Aartsen zeggen zich hier desgevraagd niets van te herinneren.