‘Babylon’ is naïef en geraffineerd tegelijk

Het ensemble van Het Zuidelijk Toneel in Babylon. Op de voorgrond acteur Gustav Borreman (Foto Phile Deprez) Deprez, Phile

Theater: Babylon, door Het Zuidelijk Toneel. Regie: Matthijs Rümke. Gezien: 21/4 Parktheater, Eindhoven. Tournee t/m 30/6. Info: 040-2460656 en www.hzt.nl.

Oost west thuis best. Dat gezegde komt voorbij op een tekstbalk en in Babylon heeft het een dubieuze betekenis, want de personages zijn haast allemaal van huis en haard verdreven. Ze komen uit Armenië, Algerije, Suriname of Turkije en nu proberen ze in Nederland te aarden, bijvoorbeeld door Oud-Hollandse gezegdes uit het hoofd te leren.

Het Zuidelijk Toneel speelt deze voorstelling met een grote cast. Overal op de bühne zitten en staan groepjes mensen, druk in gesprek met elkaar of met het volk in de zaal. Niet alleen hun kleren maar ook hun talen zijn kleurrijk: iedereen werpt zich vol verve op zijn moerstaal of op de nieuwe taal en elk accent klinkt sappig.

Vijf schrijvers werkten aan Babylon mee. Ter inspiratie bezochten zij plekken waar culturen elkaar ontmoeten. De Surinaams-Rotterdams-Bosnische Enver Husicic ging bij een Marokkaanse buurtkapper kijken, terwijl Bodil de la Parra, ook voor een deel Surinaams, taallessen in een Amsterdams wijkcentrum bijwoonde. Jeroen van den Berg snapte als Hollander in New York de locale codes niet; Shirley Gast, door haar Amerikaanse moeder streng christelijk opgevoed, belicht de invloed van religie op ons taalgebruik en de Nederlandse Algerijn Karim Traïdia put uit zijn herinneringen.

Van al die verhalen legde regisseur Matthijs Rümke een bont mozaïek. Rümke kan dat goed, montagevoorstellingen maken met veel spelers, inclusief amateurs. Gasten uit de steden waarin wordt opgetreden duiken op; zo luisterden we bij de première in Eindhoven ineens naar een Chinese muzikante. Ook Córdoba!, over de zegeningen van de islamitische beschaving, was zo’n megaproject. Had de verbroederende boodschap van Córdoba! nog iets opdringerigs, in Babylon valt alles op z’n plaats.

Opnieuw heft Rümke een lofzang op de multiculturele samenleving aan, maar agressieve fragmenten heeft de leider van Het Zuidelijk Toneel dit keer achterwege gelaten. De sfeer is vriendelijk, vrolijk, goedmoedig. De onverzettelijkheid waarmee de figuren ondanks alle culturele en linguïstische misverstanden om begrip blijven vragen maakt hen sympathiek. De schrijvers palmen het publiek met hun charmes in.

Babylon is onvervalst feel good-theater, geraffineerd en naïef tegelijk. Liefde voor de mensheid vervult je bij het zien van al die welwillende immigranten. Dankzij cabareteske grappen en een strakke choreografie ben je bereid om voor even te geloven in het idyllische Babylon dat Rümke tevoorschijn tovert.