Royal split: Kate & Wills

Waarom zijn de Britse prins William en zijn vriendin Kate uit elkaar? Misschien was haar moeder te ordinair, leest Floris van Straaten

Veel tranen kwamen er, althans in het openbaar, niet te pas aan de verbreking van de jarenlange liefdesrelatie tussen de Britse prins William en Kate Middleton. Zo zitten de Britten niet in elkaar, al helemaal niet in de hogere klasse van de samenleving.

Kate informeerde goede vrienden vorige week kort voor het nieuws uitlekte op een etentje koeltjes dat het definitief uit was met Wills, zoals de oudste zoon van prins Charles vaak wordt genoemd. En William, die tegenwoordig als militair werkt? Die had de laatste weken al duidelijk gemaakt dat hij liever lekker ging stappen, mét collega-militairen en zijn onstuimige broer prins Harry, maar zónder Kate. Einde affaire.

Maar zo makkelijk kwam het paar er niet mee weg. Per slot van rekening waren veel Britten er al vanuit gegaan dat William (24) en Kate (25) binnenkort een huwelijk zouden aankondigen. Het warenhuis Woolworths had zelfs al leveranciers benaderd voor theedoeken en bekers met afbeeldingen van het stel. Menigeen had de beminnelijke en altijd beschaafde Kate al in het hart gesloten.

De Britse boulevardbladen, die het leven van met name Kate de laatste jaren vaak tot een hel maakten met hun opdringerigheid, stortten zich massaal op de vraag waar het scheef was gelopen tussen beiden. Wills vond het te vroeg voor een huwelijk, wisten sommige kranten te melden, maar de koninklijke familie had hem voorgehouden dat hij Kate niet nog eens jaren aan het lijntje kon houden.

De Daily Mail had een veel prikkelender versie. Het blad berichtte dat klassenverschillen een hoofdrol hadden gespeeld bij de breuk. Dat was een thema waarvan ook de kwaliteitskranten wel pap lustten, want vanouds ligt bijna niets zo gevoelig in dit land als klasse. Nergens komen die verschillen meer tot uiting dan in taal. „Het is onmogelijk voor een Engelsman zijn mond te openen zonder dat sommige andere Engelsen hem haten of verachten”, citeerden sommigen het klassieke toneelstuk Pygmalion van George Bernard Shaw. Daarin probeert een professor in de fonetiek een bloemenmeisje te ‘beschaven’.

De schoen wrong niet bij Kate, die naar de beste scholen is geweest. Het probleem zat bij haar moeder Carole. Die verspeelde volgens de kranten de gunst van de koninklijke familie met een reeks kennelijk onvergeeflijke faux pas, die haar bescheiden afkomst verraadden. Carole Middleton, een voormalige stewardess, komt uit een familie van Noord-Engelse mijnwerkers. Ze trouwde met Michael Middleton, een man met een solide middenklasse-achtergrond. Samen werd het paar door hard werken rijk met een eigen postorderbedrijf voor kostuums en suprises voor verjaarspartijtjes.

Wat deed Kates moeder nu precies verkeerd? Bij de militaire promotieplechtigheid van William eind vorig jaar, die ook door koningin Elizabeth werd bijgewoond, had Carole Middleton op kauwgom staan kauwen. Niet even, zo wisten kranten te melden, maar gedurende de hele ceremonie. Buitengewoon onkoninklijk!

Maar er was meer. Bij haar eerste ontmoeting met Elizabeth zei moeder Middleton naar verluidt losjes tegen de vorstin: „Pleased to meet you”. Helemaal fout. Gepast zou in zo’n situatie zijn geweest: „Hello, Madam” of een aanspreekvorm met ‘Your Majesty’ en eventueel het enigszins archaïsche ‘how do you do?’, dat in hogere klassen nog veel wordt gebruikt. Nog kwalijker in de ogen van oude aristocraten was dat Carole, als ze naar zekere plek moet, pleegt te spreken van ‘toilet’ in plaats van ‘lavatory’. Dit is zo ernstig in de ogen van sommigen dat de Daily Telegraph zelfs al over de hele kwestie sprak als ‘Toilet-gate’.

Vrienden van prins William en volgens sommige kranten ook leden van het personeel ten paleize dreven dikwijls op genadeloze wijze de spot met het stewardessenverleden van Carole. „Doors to manual”, fluisterden ze tegen elkaar in stewardessenjargon, zodra Mrs Middleton binnenstapte.

Sommige columnisten distantiëren zich echter van zulk snobisme en nemen het op voor de Middletons. „Ik mag de Middletons wel”, schreef Alice Mills in The Times, „selfmade, bescheiden, waardig en zwijgend.” Vooral dat laatste is opmerkelijk in het hedendaagse Groot-Brittannië. De norm is de laatste jaren min of meer geworden dat wie intieme details kent over beroemde personen die voor veel geld aan de bladen verkoopt. De Middletons zwijgen echter als het graf.

Het nieuwe klassendebat wekt de indruk dat er op dat terrein nog niet veel is veranderd. Toch is dat niet zo. De dominantie van de oude aristocratie, die financieel vaak moeite heeft het hoofd boven water te houden, slijt gestadig verder af. De nouveaux riches, waaraan met name Londen de laatste jaren dank zij de bloei van de financiële dienstverlening in de City rijk is, zetten steeds meer een stempel op het land. Ook premier Tony Blair zoekt graag hun gezelschap. Deze rijken zijn vaak zelf van eenvoudige komaf maar niemand lijkt daar meer wakker van te liggen.

En de koninklijke familie? Zelfs die is niet immuun voor verandering. Prins Edward, de jongste zoon van koningin Elizabeth, huwde Sophie Rhys-Jones, wier vader aan de kost kwam met de uitvoer van autobanden. Sommige commentatoren stellen ook andere landen, waaronder Nederland, ten voorbeeld waar prinsen met ‘gewone’, niet-adellijke meisjes trouwden. Zulke huwelijken kunnen de monarchie dichter bij de bevolking brengen.

Hun conclusie: William kan te zijner tijd het beste weer een meisje uit de middenklasse zoeken, zoals Kate Middleton.