Kijk: het klets-klats-klander kapitalisme

Wie had gedacht dat ABN Amro in acht weken 40 procent meer waard zou worden? In Europe heerst koopwoede. Corus. Endesa. Euronext. „Het zijn weer tijden van de overmoed der managers.”

De managers zijn weer eens mesjokke geworden. Of nemen de financiële markten zichzelf in de maling?

In Europa is een uitverkoop van nationaal bezit en nationale trots gaande en iedereen wil erbij zijn. Het Spaanse elektriciteitsbedrijf Endesa is in achttien maanden in waarde verdubbeld na een ongevraagd bod, een tegenbod, een verhoogd bod en een opsplitsing van zijn activiteiten. De marktwaarde van 20 miljard werd 40 miljard euro.

De koers van Corus, het Brits-Nederlandse (Hoogovens) staalbedrijf, steeg vorig jaar in minder dan vier maanden met 34 procent. En die koers was daarvoor al maanden opgejut door overnamespeculatie. De biedingsstrijd tussen de Braziliaanse concurrent CSN en Tata Steel uit India werd eind januari beslist in de achterkamertjes van de Britse markttoezichthouder. Tata won. Ten opzichte van het dieptepunt begin 2003 is de koers vertwintigvoudigd.

Zeven jaar lang hebben beleggers niets verdiend aan ABN Amro, klaagde het speculatieve beleggingsfonds TCI, The Children’s Investment Fund, half februari. En zie, de beurskoers is na de openbaarmaking van de brief van TCI opgetild in koortsachtige beurshandel. Winst in acht weken: bijna 40 procent.

„Het zijn weer tijden van de overmoed der managers” zegt hoogleraar financiering Jaap Koelewijn van Universiteit Nyenrode.

Iedereen, van topman tot commissaris, van zakenbankier tot juridisch adviseur, weet dat mislukkende fusies en overnames de norm zijn, maar iedereen denkt: dat moet andermans fusie zijn. En iedereen gaat ervan uit dat hij zijn overname op een of andere manier wel kan terugverdienen. Koelewijn: „Veel onderzoek geeft aan dat bij overnames te veel wordt betaald.”

Endesa, Corus en ABN Amro zijn niet de enige bedrijven met koersen die door het dak gaan. Staalbedrijf Mittal bood binnen zes maanden een overnamepremie van bijna 90 procent om concurrent Arcelor te krijgen. De koers van de Frans-Belgisch-Nederlandse beurs Euronext liep in twaalf maanden van 34 euro naar 95 euro eind 2006 toen beleggers de fusie met de New York Stock Exchange steunden.

De koersexplosies zijn niet de enige indicatie van buitensporigheid. Akzo Nobel zou eind maart zijn farmabedrijf OrganonBiosciences naar de beurs brengen. Maar nee, de Amerikaanse farmagigant Schering Plough bood 11 miljard euro, een prijs die geen analist of belegger verwacht had.

Het is raadselachtig: managers zijn bijna van de ene op de andere dag bereid veel meer geld te betalen dan de financiële markten aangeven dat een bedrijf waard is. De economische theorie zegt dat de markten elke dag de koers maken op basis van alle relevante beschikbare informatie. Die koersen geven aan wat bedrijven waard zijn.

Maar aandelen zijn anders dan alle andere producten, mag de Amerikaanse superbelegger Warren Buffet graag opmerken. Als aandelen goedkoop zijn wil niemand ze hebben, als prijzen zijn gestegen staan mensen in de rij. Buffet heeft miljarden dollars verdiend met tijdig kopen én tijdig niet kopen.

Of moeten de markten in Europa nog wennen aan de nieuwe tijden? Europa zit in het ‘klets-klats-klander kapitalisme’. Hard tegen hard. Het zijn tijden van biedingsstrijd (Endesa, Corus, Euronext), tijden van jagende financiële kuddes (hedgefondsen bij Euronext, Arcelor, ABN Amro), tijden van het primaat van de aandeelhouders.

En de zakenmannen zijn in de ban van kopen. In de ban van de laatste kans. Hebzucht strijdt met angst. Nu toeslaan, anders doet een ander het en dan sta je op dubbele achterstand: jij hebt het niet, je concurrent heeft het wel. Zoals een profijtrijk staalbedrijf (Hoogovens) of een internationale bank (ABN Amro). „In iedere markt die populair en oververhit is, zijn er mensen die te veel risico nemen”, zei KPN-topman Ad Scheepbouwer onlangs op een congres over private equity financiers. Binnenkort, zo zei hij, is er niemand meer in de hogere kaders die nog weet wat er is gebeurd met de veilingen van UMTS en de grote overnames eind jaren negentig, begin tweeduizend. En wat er toen is misgegaan. Zoals de 400 miljard euro die het Britse Vodafone begin 2000 neertelde voor Mannesmann. Het doet de Britten nog pijn.

Breaking Views: pagina 29