Einde van een lange lijdensweg

De Kroatische skister Janica Kostelic (25) kondigde gisteren haar afscheid aan. Haar lichaam wil niet meer. En Kostelic zelf wil niet langer lijden.

Het is voor een sportvrouw wat vroeg om op 25-jarige leeftijd afscheid te nemen, maar in het geval van Janica Kostelic was er geen ontkomen aan. De Kroatische skister heeft zo veel fysieke malheur, dat het bedrijven van topsport onmogelijk is geworden. Met enige ironie kan gesteld worden dat haar lichaam met plakband aan elkaar hangt. „Ik wil niet langer lijden”, zei Kostelic gisteren op een persconferentie in Zagreb, waar ze haar afscheid wereldkundig maakte.

Het vooruitzicht dat Kostelic de ski’s nog slechts voor haar ontspanning onderdoet, valt de Kroaten zwaar. Haar indrukwekkende erelijst vervult het land met trots en verhoogde negen jaar lang het gevoel van eigenwaarde in een fase dat de opbouw na de bloedige Balkanoorlog ter hand werd genomen. Kostelic werd een volks- en een cultheld, een status die ze deelde met de tennisser en Wimbledonkampioen Goran Ivanisevic.

Het verhaal van Kostelic is bijna te ongelooflijk om waar te zijn. En toch is er geen sprake van overdrijving als zij wordt beschreven als het meisje dat door een ambitieuze vader tot het uiterste werd gedreven om een goede skister te worden. Vader Ante, een voormalige handballer, joeg zijn dochter en zoon Ivica al op jonge leeftijd de bergen in en onderwierp ze aan een Spartaans regiem.

Buiten de zomerse skitrainingen op gletsjers, liet hij zijn kinderen bijvoorbeeld met een rugzak vol stenen tegen een berg oprennen. Hij deed dat in de overtuiging dat alleen een straffe aanpak tot succes zou leiden. Maar ook wegens gebrek aan geld. Een sportschool was te duur, evenals een verblijf in hotels. Tijdens hun trainingskampen in de bergen sliepen vader Kostelic en zijn kinderen in een tent. Pas als het echt te koud werd, stond pa toe dat Janica in de auto overnachtte.

In sportief opzicht loonde de omstreden aanpak. Janica werd een van de grootste skisters in de geschiedenis. Ze won vier gouden olympische medailles, werd vijf maal wereldkampioen en won dertig wereldbekerwedstrijden. Naast de Oostenrijkse Petra Kronberger is Kostelic de enige skister die in één seizoen in alle vijf disciplines van het alpineskiën wereldbekerwedstrijden won.

Maar voor die indrukwekkende palmares moest Kostelic een hoge prijs betalen. Ze onderging tien knieoperaties, moest aan haar schildklier geholpen worden en had doorlopend ernstige rugklachten. Het is een wonder dat ze tussen haar revalidatieperiodes door zo vaak heeft gewonnen. Kostelic werd ook wel de koningin van de pijn genoemd.

Maar de pijngrens was afgelopen seizoen bereikt. Nadat Kostelic bij de Spelen van Turijn (2006) haar laatste kunstje had vertoond met goud op de combinatie en zilver op de Super-G waren haar krachten definitief gesloopt. De Kroatische nam afgelopen seizoen een sabbatical om te herstellen, maar wist diep in haar hart al dat haar carrière voorbij was. Alleen om het zelf zeker te weten en haar vader op die onheilstijding voor te bereiden, maakte ze pas dit voorjaar haar kloeke besluit openbaar.

Kostelic verlangt naar een normaal leven met haar vriend Boris en wil meer aandacht besteden aan haar schoonheidssalon. „Het kan zijn dat ik spijt krijg. Maar ik geloof het niet”, zei ze op de persconferentie, waar vader Ante zich nog niet bij het onvermijdelijk bleek te hebben neergelegd. „Ik houd er rekening mee dat Janica over twee jaar haar rentree maakt. Ze zal niet de eerste zijn.”