Drama’s uit Goliwood

Bunker Hill: Retour Zuid-Afrika Nr. 37/38. Thomas Rap, € 7,50

Passionate Magazine: Zuid-Afrika special. Nr.2, jaargang 14. € 7,50

Hoe lang duurt het voor een land om van zijn wonden te genezen? Tien jaar, vijftig, een eeuw? Wie de Zuid-Afrikaspecials van Bunker Hill en Passionate Magazine leest, ontkomt niet aan het gevoel dat het land, sinds dertien jaar verlost van de apartheid, nog maar net aan haar genezingsproces is begonnen. Hoewel er de laatste jaren hoopvolle toenaderingspogingen zijn geweest, en er overal op straat over het pijnlijke verleden wordt gesproken, bestaat er nog altijd een scheiding tussen blank en zwart, ditmaal geen politieke, maar een economische. In dit land waar de rijken (lees: blanken) hun villa’s met muren, schrikdraad en beveiligingspersoneel afschermen en de armen (lees: zwarten) in de townships dagelijks met geweld, armoede en aids leven, een land waarin elf officiële talen gelden, lijkt een gezamenlijke identiteit vooralsnog toekomstmuziek. Beide tijdschriften besteden, naast stukken over gevestigde auteurs als Coetzee en Etienne van Heerden, ook aandacht aan de vraag wat de weerslag is van dit turbulente heden en verleden op de jongste generatie schrijvers.

Uit een van de bijdragen in Bunker Hill, Niq Mhlongo’s verhaal ‘Drama in Goliwood’, blijkt dat de jongste generatie zwarte auteurs op een heel lichtvoetige manier overweg kan met juist in Zuid- Afrika zo zwaar beladen rassenkwesties. Een jonge, zwarte beveiligingsbeambte weigert alimentatie te betalen aan zijn eveneens zwarte ex-vrouw. Hun derde kind is namelijk blank en dus kan hij niet de vader zijn, zo redeneert hij. Aan het einde van het verhaal blijkt hij echter niet de vader van de eerste twee kinderen te zijn en juist wel van het derde, blanke kind. Zo eindigt het verhaal met een eenvoudig moraaltje in: ga niet af op huidskleur. Samen met Phaswane Mpe en K. Sello Duiker wordt Mhlongo gezien als een van de belangrijke exponenten van een nieuwe generatie ‘frisse jonge stemmen’, aldus Loes Nas in Bunker Hill. Zij hebben de apartheid hooguit als puber meegemaakt, werden volwassen in een maatschappij op drift en zijn naarstig op zoek naar een nieuwe identiteit. Terwijl die zoektocht in het werk van Mhlongo een optimistische, frisse literaire vorm oplevert, bedient de jonge Afrikaner Jaco Botha zich van een grimmige, maar ook gedurfdere stijl. Zijn ijzersterke, illusieloze verhaal ‘Hoe het begon’ in Passionate Magazine maakt nieuwsgierig naar zijn laatste roman De Miskruier (2005).