Binnenstad één parkeerplaats

Waar winden stedelingen zich over op? Apeldoorn wil automobilisten straks laten betalen om in het centrum te mogen rijden.

Het is soms te druk in de binnenstad van Apeldoorn. „Als je hier in de avondspits gaat staan, kun je een mooie foto maken van een lange rij bussen en auto’s”, zegt VVD-wethouder Rob Metz in Apeldoorn. Hij wandelt over de Stationsstraat, die samen met de Kalverstraat en de Molenstraat kampt met slechte luchtkwaliteit. „In deze drie straten zitten we op of net over de norm.” Piet Stoop, hoofd mobiliteit van de gemeente, wijst naar een dak. „Daar staat apparatuur waarmee de metingen worden verricht.”

De gemeente wil graag een schonere stad. En een beter bereikbaar centrum. Grote werkgevers in de binnenstad zijn moeilijk per auto bereikbaar. Ook vrachtwagenchauffeurs hebben moeite om binnen de toegestane tijden de winkels in de binnenstad te bevoorraden, omdat ze lang in de file staan. Terwijl veel van de verstoppingen worden veroorzaakt door doorgaand verkeer, zo meldt een folder aan de Apeldoorners. „Wist u dat de wegen in de binnenstad voor de helft worden gebruikt door auto’s die alleen maar doorrijden? Jammer! Daardoor kunnen automobilisten die écht in de binnenstad moeten zijn, die slecht bereiken.”

De gemeente heeft nu, na jarenlang overleg met de ondernemers en de bewoners, een „list” gedacht. Er komt een onderzoek naar de mogelijkheid om van de binnenstad als het ware één groot parkeergebied te maken, vooral bedoeld voor automobilisten die daadwerkelijk in de binnenstad moeten zijn. Zestien camera’s registreren inkomend en uitgaand verkeer en in plaats van zelf parkeergeld te moeten betalen, krijgen automobilisten een rekening thuis gestuurd.

„Alle parkeerautomaten kunnen verdwijnen”, zegt Piet Stoop opgeruimd. „Je hebt nooit meer een parkeerkaartje nodig”. Automobilisten die alleen maar door het centrum rijden, betalen daar een vast bedrag voor. Een soort tolheffing. „Maar ik zou het geen heffing willen noemen”, zegt wethouder Metz. Want het staat de automobilist vrij een andere route te kiezen. „Wie slim is, neemt de ringweg rondom de binnenstad.” En hoeft niets te betalen.

Het plan heeft inmiddels weerstand opgeroepen. Minister Camiel Eurlings (Verkeer en Waterstaat, CDA) stelt dat gemeenten weliswaar de bevoegdheid hebben om parkeerbeleid te voeren, maar niet om tolheffingen in te voeren. Het kan niet zo zijn, laat Eurlings weten, dat een automobilist op zijn rit door het land in de steden steeds opnieuw een andere heffing krijgt. Dat is onoverzichtelijk, en bedreigt bovendien het „draagvlak” voor de landelijke kilometerprijs, die dit kabinet vanaf 2011 hoopt in te voeren. „De kilometerprijs is bedoeld voor alle wegen. Ook voor die in Apeldoorn. Ook daar zal vermoedelijk minder verkeer gaan rijden”, aldus zijn woordvoerder.

De bewoners van de binnenstad zijn sceptisch. Secretaris Luc Markies van de Wijkraad Apeldoorn Centrum: „De gemeente wil graag dat er mensen in de binnenstad wonen. Zorg dan ook dat de lucht schoon is er dat er een einde komt aan de geluidsoverlast. Als het lukt om met dit plan 45 procent minder verkeer te krijgen, is dat prima. Maar wij betwijfelen of het haalbaar is. Als dit plan niet volgend jaar wordt ingevoerd, eisen wij andere maatregelen zoals het anders afstellen van stoplichten en meer eenrichtingsverkeer.”

De ondernemers staan „gereserveerd” tegenover het voorstel, zegt boekhandelaar Joost Polak, voorzitter van de Vereniging Binnenstad Ondernemers Apeldoorn. „Ik kan dit plan moeilijk uitleggen. Het wekt het beeld, misschien niet terecht, dat je in de binnenstad niet welkom bent. Dat is een verkeerd signaal.” Het plan lijkt ook bedoeld, zegt Polak, om geen gecompliceerde maatregelen te hoeven nemen. Zoals het verbeteren van de ring rondom het centrum, door bijvoorbeeld de aanleg van tunnels onder het spoor. Of het plaatsen van roetfilters op de bussen. En het weren van vrachtwagens uit het centrum.

De Apeldoornse wethouder Rob Metz laat zich vooralsnog niet uit het veld slaan. „Het charmante van dit plan is dat zowel ondernemers als bewoners zich er enigszins in kunnen vinden. Het is bovendien niet duur. Als ik een kruising op de binnenring moet aanpakken, ben ik zo twee miljoen euro kwijt. Ik begrijp de weerstand wel. Maar je moet ook eens out of the box durven denken.”