Het risico van eenzaamheid

De informatie die naar buiten komt over het karakter van Cho Seung-Hui, de 23-jarige student die maandag 32 mensen en zichzelf doodschoot, zal psychologen niet erg verbazen – althans niet de vorm van zijn gekte en zeker niet zijn afzondering. Vier jaar geleden analyseerden Amerikaanse psychologen vijftien Amerikaanse school shootings van 1995-2001. Bij dertien ervan voelden de daders zich afgewezen – ze werden gepest, genegeerd of hadden een onbereikbare liefde. Andere risicofactoren waren interesse voor wapens, dood en satanisme, en psychische problemen als depressie of sadistische neigingen. Cho voldoet aan vrijwel al die criteria.

Vooral eenzaamheid is interessant als risicofactor. Het is een basisbehoefte van de mens om zich prettig verbonden te voelen met anderen. Het lijkt dus tegenstrijdig dat iemand die uit de groep ligt, agressief wordt, en niet onderdanig vriendelijk in een poging om toch aardig gevonden te worden. Toch blijkt dat steeds uit onderzoek, vaak nogal sadistisch onderzoek, waarbij mensen bijvoorbeeld verteld wordt dat ze vroeg in hun leven alleen zullen achterblijven, zonder partner of vrienden. Mensen worden daar erg gemeen van. Psycholoog Roy Baumeister schreef erover in een wetenschappelijk artikel getiteld If You Can’t Join Them, Beat Them.

Het komt doordat de psychische pijn die afwijzing veroorzaakt verwerkt wordt door het, evolutionair gezien oudere, lichamelijke pijnsysteem. Dáárom verdooft afwijzing mensen alsof hun ernstig lichamelijk letsel is toegebracht en reageren ze agressief. Vooral narcistische types, die afwijzing dus extra onterecht vinden, kunnen agressief reageren.

Cho: pagina 4