Gladde praatjes

Een modieuze rimpelcrème werkt omdat huidcellen er ziekelijk van zwellen. En te veel smeren legt de celdeling stil, bij konijnen.

Het antirimpelmiddel DMAE strijkt gezichtsrimpels glad. En daarom is DMAE in de mode. Op internet zijn de DMAE-nachtcrèmes als onderdeel van een antihuidverouderingstherapie ruim verkrijgbaar.

Neem als voorbeeld The Ultimate Facelift op de website www.in2shape.nl. Het is een zalf met een ‘direct liftend effect’, ‘vooral door DMAE dat in staat is de huid en van gezicht en hals te verstevigen’.

Is dat zo? Verdwijnen de rimpels echt? En is het veilig? Dat weet je niet precies, want DMAE is geen goed onderzocht medicijn, maar een cosmetisch product. Hoewel het in vakkringen de status van cosmeceutical heeft.

DMAE staat voor de chemische verbinding 2-dimethylaminoethanol. De stof wordt gebruikt in de chemische industrie als conserveermiddel voor harsen en polymeren. En in de geneeskunde was het onder de naam Deanol een medicijn tegen depressies en bewegingsstoornissen. In de hersenen is DMAE de grondstof voor acetylcholine, een stofje dat als neurotransmitter signalen tussen zenuwcellen verzorgt. Deanol is van de markt. Het deed niet veel.

Op de huid is dat anders. En hoe DMAE daar werkt, beschrijven onderzoekers van de universiteit van Quebec in het aprilnummer van het British Journal of Dermatology. Snel na de smeerbeurt beginnen de huidcellen massaal vacuoles te vormen. Dat zijn blaasjes in de cel, omgeven door een membraan. Die blaasjes nemen ruimte in en binnen vier uur zijn de huidcellen opgezwollen. Dat is precies wat er gebeurt met álle werkzame antirimpelcrèmes: een opgezwollen huid strijkt rimpels glad.

François Marceau en zijn Canadese collega’s experimenteerden met huidcellen van mensen en van konijnen. Ook testten ze DMAE op de binnenzijde van oren van levende konijnen. De dieren werden na een uur gedood voor celonderzoek. DMAE is na dit experiment dus geen proefdiervrij middel.

Marceau zag dat DMAE behalve de blaasjesvorming ook de normale celdeling laat haperen, en dat er hier en daar wat aan de hand is met het aantal chromosomen in de behandelde cel. Dat verhindert de normale huidverjonging.

De cosmetische industrie zet daar weinig inzichtelijke wetenschappelijke resultaten tegenover. Een review van iemand van cosmeticaproducent Johnson and Johnson Consumer Products Worldwide schreef in 2005 in het American Journal of Dermatology dat proeven van zestien weken lang veilig waren en een goed antirimpeleffect vertoonden. De Canadezen vinden de werking door DMAE het gevolg van een ziekelijke afwijking in de huidcellen.

Wim Köhler