Jaruzelski krijgt proces wegens ‘misdaden’ 1981

De vroegere Poolse leider Wojciech Jaruzelski is aangeklaagd wegens de uitroeping van de staat van beleg in december 1981. Hij moet zich voor een rechtbank verantwoorden wegens „communistische misdaden”, zo deelde gisteren in Warschau het openbaar ministerie mee.

Het Instituut van Nationale Herinnering (IPN), dat de archieven van de vroegere communistische partij beheert, sprak gisteren van „een verplichting jegens de Poolse natie en alle slachtoffers van onrechtvaardigheid en vernedering”. „Ik hoop dat [het proces tegen Jaruzelski] eindelijk zal leiden tot een terugkeer van een gevoel van rechtvaardigheid”, aldus een woordvoerder van het IPN. Jaruzelski wordt beschuldigd indertijd „een gewapende organisatie met een misdadig karakter” te hebben geleid, de Militaire Raad van Nationale Redding (WRON), de instantie die de staat van beleg uitriep en handhaafde. Met Jaruzelski moeten acht andere vroegere communistische leiders worden vervolgd, onder wie de generaals Czeslaw Kiszczak en Florian Siwicki en de vroegere partijleider Stanislaw Kania.

Jaruzelski – die president, premier en partijleider is geweest – riep in december 1981 de staat van beleg uit om de vrije vakbond Solidariteit te vernietigen. Duizenden leden van Solidariteit werden opgesloten of kregen huisarrest. De staat van beleg werd in 1983 opgeheven. De nu 83-jarige generaal heeft sindsdien steeds volgehouden dat het verbod van Solidariteit nodig was om een Sovjet-inval in Polen te voorkomen – een bewering waar nog steeds velen aan twijfelen. Jaruzelski zelf is in Polen nog steeds omstreden. Sommigen zien in hem vooral de man van de staat van beleg (en van het bloedig neerslaan van de arbeidersopstand van 1970), anderen vinden dat hij in 1988 en 1989 een beslissende bijdrage heeft geleverd aan de doorbraak van de democratie in Polen.

De vervolging van generaal Jaruzelski, die Polen leidde van 1981 tot 1989 en die tot 1990 president bleef, wordt gezien als een belangrijk onderdeel van het streven van president Lech Kaczynski en premier Jaroslaw Kaczynski om de restanten van het communisme op te ruimen. Volgens de tweelingbroers trekken in Polen communisten achter de schermen nog steeds aan de touwtjes. (Reuters, AFP, AP)