Een stemming kun je ook bepalen

Na drie uurtjes vergaderen konden de aandeelhouders van KPN gisteren al aan de borrelhap. Zulke overzichtelijke jaarvergaderingen beginnen een uitzondering te worden. Nederlandse aandeelhoudersvergaderingen hebben al jaren last van bezoekers die praatziek zijn, die graag willen babbelen met de president-commissaris of op een andere manier hun particuliere observaties met de buitenwereld willen delen.

Het telecombedrijf had gistermiddag een handige oplossing voor beleggers met vragen die er niet toe doen: een speciale klantenbalie. Zo kon de president-commissaris van KPN alle klachten over internetplusbellen doeltreffend doorverwijzen naar een ander loket.

De opkomst op Nederlandse vergaderingen ligt gemiddeld onder de 50 procent. Iedereen kent inmiddels de gevolgen. Bij Stork konden aandeelhouders met ruim 30 procent van de aandelen de besluitvorming domineren. Bij ABN Amro dreigt volgende week eenzelfde overheersing door een minderheid.

Morris Tabaksblat, de geestelijk vader van de gedragscode voor goed ondernemingbestuur, zei gisteren op een bijeenkomst over zijn code uit 2003 dat bij de opstelling ervan was uitgegaan van een goed functionerende aandeelhoudersvergadering. Maar doordat dit niet het geval is, blijken Nederlandse bedrijven kwetsbaar voor activistische beleggers.

Grote vraag is wat hier aan te doen. De kwaliteit van de vergaderingen moet omhoog, dat is zeker. Maar een beperking van de spreektijd van aandeelhouders, zoals het bedrijfsleven wil, zou ook de beleggers treffen die wel serieuze vragen hebben aan de ondernemingsleiding. Voor stemrechtbeperkingen geldt hetzelfde. Die zouden slecht functionerende bestuurders extra bescherming bieden, terwijl het probleem ligt bij de beleggers die niet stemmen.

In Italië vinden de aandeelhoudersvergaderingen gewoonlijk op zaterdag plaats zodat beleggers met een baan ook hun stem kunnen laten horen.

Stemmen op afstand gaat steeds makkelijker, maar nog niet makkelijk genoeg. Dat is ook een verklaring voor het lage percentage aanwezige stemmen op vergaderingen. Bedrijven houden zich overwegend aan de gedragscode, maar institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars schieten tekort.

Het antwoord is eenvoudig, maar je moet er wel de tijd voor hebben. Pak de telefoon. Spreek je pensioenfonds, je autoverzekeraar, je levensverzekeraar, reisverzekeraar en al je andere verzekeraars maar aan op hun stemgedrag. Waar was u toen het licht uitging bij ABN Amro?

Jeroen Wester