Opkopers staan voor de deur

Beleggers vinden dat ABN Amro iets moet doen.

‘Fuseren’ met Barclays is een aantrekkelijke optie.

Maar het spel is begonnen.

Het is een dilemma van 68 miljard euro. Hoog in het ABN Amro-hoofdkantoor aan de Amsterdamse Zuidas moeten de bestuurders nu opeens op meerdere borden schaken. Het zijn niet meer alleen de inmiddels vier weken durende onderhandelingen met de beoogde Britse partner, Barclays Bank, die hun volledige inzet eisen. Vrijdagavond meldde zich een tweede gegadigde, een groep van drie internationale banken, bestaande uit het Belgisch-Nederlandse Fortis, de Spaanse Banco Santander en de Britse Royal Bank of Scotland. Zij willen ABN Amro ook wel overnemen, zij willen inzage in de boeken, maar noemen geen prijs.

De inzet? ABN Amro, de grootste Nederlandse bank, met een winst per kwartaal van zo’n 1,3 miljard euro, bijna 107.000 werknemers, van wie bijna 27.000 in Nederland. De waarde van de ABN Amro-aandelen op de beurs: bijna 68 miljard euro. En stijgende.

1 Waarom staat ABN Amro te koop?

De bank doet het al jaren minder goed dan ze belooft. De beurskoers blijft achter in vergelijking met belangrijke rivalen. Dit komt doordat de bank de kosten ondanks talloze reorganisaties moeilijk onder controle kan houden. Verder twijfelen beleggers aan de strategie. Zij vinden de bank met belangrijke operaties op drie continenten (Europa, Zuid-Amerika en de VS) een lappendeken. Na enkele jaren van tegenvallende koersen heeft het Britse speculatieve beleggingsfonds TCI, The Children’s Investment Group uit Londen, de zaak in een stroomversnelling gebracht met een open brief aan het management. Daarin eist TCI onderzoek naar mogelijke verkoop of opsplitsing.

2 De eerste bank die ABN Amro wilde overnemen is Barclays. Waarom juist die bank?

ABN Amro praatte al jarenlang van tijd tot tijd met Barclays. De bank is een ideale fusiepartner: net iets groter, maar niet zo groot dat ABN Amro direct het onderspit delft in de samenwerking. Bovendien vullen de twee elkaar aardig aan, wat betekent: weinig ontslagen. Daarmee zou de fusie makkelijk steun krijgen onder het personeel, wat belangrijk is in Nederland, óók voor politici en de publieke opinie. Verder bleken diverse andere grote banken een fusie niet te willen. Het tijdstip was voor partijen als de Amerikaanse Citigroup en de Britse HSBC niet opportuun: Citi heeft zelf klagende beleggers, HSBC heeft last van de Amerikaanse hypothekencrisis. Maar nu de koers van ABN Amro oploopt, en daarmee de overnameprijs, is de kans groot dat ook als Barclays ‘wint’, ABN Amro toch (deels) wordt verkocht. Dat zal alleen al moeten om de overnamekosten te betalen. Barclays zal in elk geval de beurskoers moeten betalen, van nu dik 35 euro, plús een overnamepremie.

3 Sinds vrijdag zijn er nog drie gegadigden, Banco Santander, Fortis en Royal Bank of Scotland. Wat willen zij?

De alsmaar stijgende beurskoers speelt de groep van drie juist in de kaart. Talloze analisten opperen dat Barclays eigenlijk niet meer op tafel kan leggen dan 35 euro per aandeel ABN Amro. En de koers stijgt nog steeds. Het consortium zou zeker vijf euro extra kunnen betalen. Omdat het driebankschap meer mogelijkheden heeft om her en der kosten te besparen, zouden zij meer geld kunnen bieden. Analisten gaan ervan uit dat de groep van drie ABN Amro in eigen kring verdeelt. De Spaanse Santander krijgt de grote Braziliaanse en de Italiaanse activiteiten, de Schotten nemen de gewilde Amerikaanse bank in de regio Chicago en wellicht de zakenbank over. En Fortis krijgt het kantorennetwerk in Nederland en de activiteiten in Azië.

4 Kunnen zich de komende tijd nog meer gegadigden melden?

Ja, dat kan. Concurrent ING bijvoorbeeld, de bank en verzekeraar die het al eens eerder heeft gehad over samenwerking met ABN Amro. ING zag toen nog af van concrete acties. Het hangt er allemaal vanaf of Barclays en ABN Amro er samen uit komen: zij hebben vier weken de tijd genomen om te onderhandelen, een termijn die morgen afloopt.

5 Kan ABN Amro zomaar worden opgesplitst?

Nee, dat kan niet zomaar. Banken staan onder toezicht van De Nederlandsche Bank. Die moet voorkomen dat spaarders op de een of andere manier gedupeerd worden door zo’n opbreekscenario. Bij grote zaken als deze adviseert president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank de politiek verantwoordelijke minister. Dat is hier Wouter Bos (Financiën), die de finale stem heeft. En de opsplitsing van een multinationale bank als ABN Amro is een waagstuk dat niet eerder is geprobeerd. Alleen al het ontbinden, of juist niet, van alle contracten van de bank met zijn klanten is een heidens karwei. Daar staat tegenover dat alle banken waar het om gaat op hun thuismarkten een solide reputatie hebben – daar kan De Nederlandsche Bank niets over zeggen.

6 Wat wil ABN Amro zelf?

De bank wil het liefst in haar geheel worden gekocht door een partij die niet veel groter is. Het resultaat is dan meer een fusie dan opgeslokt worden. Ook al is de koers van ABN Amro rap gestegen, en lijkt dit scenario af te bladderen, het is nog altijd beter dan te worden opgebroken. Juist de angst om te verdwijnen, was een goed argument om niet in zee te gaan met een concern als Citigroup. Het allerliefst zou ABN Amro onafhankelijk blijven, maar de kans daarop is de laatste weken verder geslonken. Veel aandeelhouders, de meesten niet-Nederlands, zullen willen profiteren van de sterk gestegen koers.

7 Wat merkt de rekeninghouder?

Om te beginnen vooral cosmetische veranderingen. Zo is de kans klein dat het groen-gele ABN Amro-logo volgend jaar nog op de afschriften staat. Ook kan de naam van de bank veranderen, in Barclays of in Fortis. Maar wat er daarna gebeurt? De Nederlandsche Bank zal er, als toezichthouder, bovenop zitten om een ordentelijk verloop te garanderen. Wie twijfels over zijn spaargeld heeft: tot 20.000 euro per persoon is spaargeld gegarandeerd door de gezamenlijke banken. Banken van de omvang van ABN Amro kunnen overigens nauwelijks werkelijk bankroet gaan, gezien de destabilisererende gevolgen die dit zou hebben voor het consumentenvertrouwen en de economie.

8 Hoe gaat het nu verder?

Om te beginnen wordt morgen duidelijk of de fusie tussen Barclays en ABN Amro doorgaat. Volgende week donderdag vergaderen de aandeelhouders, met op de agenda het voorstel om ABN Amro op te breken. Dat voorstel is ingediend door de activistische aandeelhouder TCI, die 2 procent van de aandelen zegt te hebben en mogelijk steun krijgt van andere beleggers. Extra complicatie: de afgelopen weken is ongeveer de helft van de aandelen van ABN Amro in andere handen overgegaan. Verder is het de vraag hoe De Nederlandsche Bank op een eventuele opsplitsing door het driebankschap reageert. De Nederlandsche Bank kan TCI als speculant wegzetten, maar drie grote banken? Tenslotte zit ABN Amro net als veel grote banken met haar vermogen ruim boven de voorgeschreven minimumgrenzen – elke koper zal de buffers op de balans willen gebruiken. DNB-president Wellink zei de afgelopen weken geen nationale belangen te willen verdedigen, maar hij houdt wél zijn wettelijke taak: de stabiliteit van het financiële stelsel handhaven en zorgen dat er geen dingen gebeuren die spaarders moeten bezuren.

Lees eerdere artikelen over ABN Amro: nrc.nl/abnamro