Een Pruisische officier die een baby uit het raam gooit

DVD

Blind Husbands (1919). Regie: Erich von Stroheim. Met: Erich von Stroheim, Francelia Billington. Edition Filmmuseum.

****-

Afgelopen zondag eindigde de Filmmuseum Biënnale, het festival waarin zwijgende films worden voorzien van nieuwe muziek en waar het Filmmuseum zijn nieuwe restauraties en conserveringen presenteert. Vast onderdeel van de Biënnale is het gastarchief, waarin een ander filmarchief laat zien wat het zoal in huis heeft. Dit jaar was dat het Österreichisches Filmmuseum, die een schamele drie films mocht vertonen. Dat kun je nauwelijks een representatieve dwarsdoorsnede noemen. Daarom is het verheugend dat het Oostenrijkse museum, samen met andere Duitstalige archieven, een dvd-reeks is gestart onder de naam ‘Edition Filmmuseum’, die rechtstreeks te bestellen is via de tweetalige website www.edition-filmmuseum.com.

De recente derde uitgave betreft de eerste film van de om zijn obsessieve aandacht voor detail bekend geworden regisseur Erich von Stroheim, die in de jaren tien en twintig vanwege zijn vele schurkenrollen de bijnaam ‘ The man you love to hate’ kreeg. De in Wenen geboren Stroheim – hij voegde later ‘von’ toe, dat klonk nog exotischer – kwam in 1914 in Hollywood aan en speelde al snel Duitse schurken in tijdens de Eerste Wereldoorlog gemaakte propagandafilms. Von Stroheim stond bekend als ‘The Hun’, het prototype van de sadistische Pruisische officier die altijd gekleed gaat in smetteloos uniform en een monocle in zijn oog heeft. In The Heart of Humanity (1918) gooit hij bijvoorbeeld met veel satanisch genoegen een baby uit het raam.

Von Stroheim speelt in zijn regiedebuut zelf de hoofdrol als charmante, maar o zo gladde Oostenrijkse officier die graag vrouwen versiert. Zo probeert hij het aan te leggen met de vrouw van een arts die nauwelijks nog oog voor haar heeft. Foute boel, want zo leert de film, vrouwen hebben constant aandacht nodig, anders dreigen zij in te gaan op de avances van anderen. De psychologie van de vrouw wordt mooi geschetst als zij bijvoorbeeld verlangend kijkt naar een net getrouwd, nog hevig verliefd stelletje dat helemaal in elkaar opgaat. Als zij ’s avonds voor de spiegel zit, ziet zij haar man al in slaap vallen, waarna het beeld overvloeit naar het verliefde stelletje. Een mooie visualisering van haar naar romantiek smachtende gedachtes. De climax van de film speelt zich af in de Dolomieten en maakt – bijna negentig jaar later – nog steeds veel indruk.

De getinte kopie op deze prachtig verzorgde dvd, met veel extra’s en een dik boekje, is zeven minuten langer dan de enige overgebleven Amerikaanse versie, die alleen in zwart-wit was. Uniek dus.