De A van achterstand

Wie een gsm-abonnement heeft, staat al geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie. Maar het BKR bepaalt niet of iemand nog een lening kan krijgen.

Van de Nederlanders staan 10,5 miljoen geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel. Het merendeel merkt hier weinig van, maar dat geldt niet voor iedereen. Een 32-jarige grafisch vormgever uit Den Haag stond raar te kijken toen zijn verzoek voor een persoonlijke lening werd afgewezen. „Ik ben geen wanbetaler, dus dit had ik nooit verwacht”, zegt hij. „De geldverstrekker had in mijn BKR-gegevens gezien dat ik al drie andere persoonlijke leningen heb lopen, plus een consumptief krediet. Hij vond dat ik onvoldoende inkomen had om zonder risico nog een lening te kunnen afbetalen. Ik schaamde me dood.”

Iedereen die een persoonlijke lening, doorlopend krediet of creditcard neemt voor minstens 500 euro en een looptijd van meer dan drie maanden belandt in de database van het BKR. Ook gsm-abonnementen worden er geregistreerd. „Iemand hoeft dus geen wanbetaler te zijn om in ons systeem te komen”, vertelt Karin Schreuder van BKR. „Alleen bij hypotheken ligt dat anders. Die registreren we niet zodra ze worden afgesloten, maar als er 120 dagen niet is afgelost.” Betalingsachterstanden op consumptieve kredieten worden al genoteerd als er twee à vier maanden niet is betaald. De desbetreffende persoon krijgt een ‘A’ achter zijn naam. Wordt de schuld later toch nog afgelost, dan verschijnt de notering ‘H’ van herstel. Het blijft zichtbaar dat er een betalingsachterstand is geweest.

Aangesloten kredietverstrekkers kunnen de BKR-gegevens inzien en op basis daarvan beslissen of iemand een nieuwe lening krijgt. „Het BKR besluit dus niet of een aanvraag wordt afgewezen”, verduidelijkt Karin Schreuder. „Dat doen de geldverstrekkers zelf. En allemaal hanteren ze hiervoor andere normen.” Daar was de grafisch vormgever ook snel achter. Na de afwijzing vond hij rap een geldverstrekker die hem wel een persoonlijke lening wilde geven. „En dan niet zo’n woekeraar die tegen astronomische rente mensen helpt die nergens anders meer geld krijgen, maar een grote, gerenommeerde bank.”

Tot vijf jaar nadat een lening geheel is afgelost, blijven de gegevens op te vragen bij het BKR. Dat is erg lang, vond de Consumentenbond, die meende dat het systeem niet moet worden gebruikt om ‘mensen te verstoten die door commerciële bedrijven onbetrouwbaar worden gevonden’. Dus kwam de bond vorig jaar met het voorstel om de registratietermijn terug te brengen naar twee jaar. „Het BKR heeft besloten dit niet te doen,” vertelt Barbara den Uijl van de Consumentenbond, „omdat geregistreerden door die vijf jaar ook langer de tijd hebben om goed betalingsgedrag te laten zien. Daar kunnen wij ons in vinden.” Karin Schreuder meent dat circa 94 procent van de personen in het BKR-systeem geen vervelende gevolgen ondervindt van hun registratie. „Ze kunnen er zelfs voordeel bij hebben, omdat geldverstrekkers makkelijker een lening geven als ze zien dat iemand zijn betalingsverplichtingen altijd nakomt.”

Bij het afsluiten van een consumptief krediet moet de geldverstrekker vermelden dat hierop automatisch een BKR-registratie volgt. En voordat iemand als wanbetaler de boeken in gaat, wordt hij ook gewaarschuwd. Als het goed is, weten alle 10,5 miljoen geregistreerde personen dus dat ze in de database staan.

Nieuwsgierig naar de eigen registratie? Kijk op www.bkr.nl