2006 was bloedigste jaar

Wat gebeurde er deze week rond de missie in Uruzgan? In een rapport van Human Rights Watch vielen vorig jaar 669 burgerslachtoffers door acties van de Talibaan.

Van de ongeveer 4.000 doden die de oorlog in Afghanistan in 2006 kostte – het bloedigste jaar sinds 2001 – waren er 669 het gevolg van acties van opstandelingen tegen de burgerbevolking. Dat schrijft de organisatie Human Rights Watch in een deze week verschenen rapport. De Talibaan en andere opstandige bewegingen worden van misdaden tegen de menselijkheid beschuldigd: 189 van hun bommen maakten een eind aan het leven van in totaal 492 Afghaanse burgers, 177 anderen sneuvelden door hinderlagen en executies.

Bij 136 zelfmoordaanslagen (in 2005 waren dat er 21) kwamen in totaal 272 burgers om en werden er 531 gewond. Tachtig van die zelfmoordaanslagen waren tegen militaire doelen gericht, maar de praktijk is dat er vijf keer zo veel burgers als militairen bij sneuvelen, aldus Human Rights Watch. De Talibaan-beweging eist verantwoordelijkheid op voor ongeveer tweederde van al deze incidenten, aldus het rapport. In het noorden en oosten zijn de aanslagen vaker het werk van andere bewegingen, zoals de Hezb-i Islami van krijgsheer Gulbuddin Hekmatyar.

Terwijl het vaak voorspelde ‘voorjaarsoffensief’ van de Talibaan op zich laat wachten, kwamen de landen die troepen leveren aan de NAVO-macht in het Zuiden van Afghanistan bijeen voor een conferentie in het Canadese Montréal. Er waren vertegenwoordigers uit Nederland, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Canada, Denemarken, Estland en Roemenië. De Nederlandse minister Van Middelkoop (Defensie, CU) die de bijeenkomst bijwoonde, heeft er naar eigen zeggen meer militair-civiele samenwerking bepleit, maar verder is over de conferentie niet veel naar buiten gekomen.

Wel lijkt op de conferentie besloten om voorlopig niet te streven naar een omvangrijke troepenversterking in Afghanistan, nadat de Australiërs en Polen hun beloofde troepen zullen hebben gestuurd. De Amerikaanse minister van Defensie, Robert Gates, maakte melding van de behoefte aan 3.400 instructeurs voor het opleiden van de Afghaanse politie en het Afghaanse regeringsleger. Maar die moeten, meende Gates, maar worden geleverd door NAVO-landen die niet met troepen op het Afghaanse strijdtoneel aanwezig zijn.

Volgens een mededeling van het Nederlandse ministerie van Defensie loopt Operatie Achilles in de provincie Helmand, waaraan in totaal 5000 NAVO-militairen waaronder Nederlanders deelnemen, langzaam op zijn eind. De baten ervan lijken beperkt tot de herovering van de stad Sangin op de Talibaan, al maakte de NAVO deze week ook gewag van het doden van een aantal vooraanstaande Talibaan-aanvoerders, zonder te zeggen wie dat waren.

Tijdens een beraad op het Catshuis in Den Haag heeft het nieuwe Nederlandse kabinet een begin gemaakt met de gedachtenwisseling over wat er moet gebeuren wanneer de Nederlandse beloften aan de NAVO op 1 augustus volgend jaar aflopen. Het zal, volgens ingewijden, vermoedelijk lastig zijn om in de Nederlandse publieke opinie draagvlak te vinden voor een voortzetting van de missie na die datum. Zeker als er geen sprake is van aantoonbare successen bij de opbouw. Het zal moeilijk zijn zulke successen te laten zien, gezien de aanhoudend slechte veiligheidssituatie. Een besluit over de toekomstige Nederlandse aanwezigheid was eerder voor ‘deze zomer’ gepland, maar zou in de praktijk wel eens langer op zich kunnen laten wachten.