’t Is leuker als het onnozeler is

Voor Hof van Joosten zou beginnen was Astrid Joosten overal. In andere televisieprogramma’s, op de radio in uitvoerige interviews en overal mocht ze vertellen over haar nieuwe programma waarin ze waargebeurde rechtszaken zou gaan behandelen. Ze klonk aardig, betrokken bij het onderwerp en niet onverstandig. En geloof het of niet, ik dacht: dat kan best een goed programma worden. Dan krijgen we eens wat juridische voorlichting, we leren niet voortdurend zomaar een meninkje te hebben maar maken kennis met het hogere rechtvaardigheidsprincipe van de wet en haar verfijningen. Hoe onervaren blijft men toch lange tijd, hoe naïef. Weet ik dan nog steeds niet dat televisie ons helemaal níéts beter wil laten kennen, dat het gaat om a-mu-se-ment. En dat er dus panels moeten zijn, met groepen ‘mannen’, ‘pers’ of ‘werkgevers’ die onnozele vragen voorgelegd krijgen met botte antwoorden erbij die ze niet mogen nuanceren en dan zegt Astrid Joosten steeds dat ze héél benieuwd is naar de uitslag. Grappig is dat. Die uitslag kan mij hoegenaamd niets schelen. Dan vinden de ‘vrouwen’ dat mannen een cursus moeten volgen tegen agressief rijgedrag en de ‘mannen’ vinden dat niet zo nodig. Nou en?

Tijdens het programma wordt een casus gepresenteerd, afgelopen vrijdag bijvoorbeeld van een man die door een bumperklever langdurig gevolgd werd en die ten slotte op zijn rem is gaan staan. Smalle weg, bomen erlangs, bumperklever tegen boom, dood.

Er zijn steeds twee advocaten, in dit geval maar één en een officier van justitie, die de beide partijen vertegenwoordigen. Waar ze die advocaten vandaan hebben vraag je je ook vaak af. Deze keer ging het wel goed, maar eerdere afleveringen leken ze wel gehuurd bij een toneelkledingbedrijf.

Oh, en ook nog een paar semi-bekende ervaringsdeskundigen natuurlijk, die lukraak duiten in allerlei zakjes doen. Steeds is de vraag: wie is er fout – alsof recht uitsluitend een botte bijl is. En tot overmaat van ramp krijg je pas na een heleboel meninkjes de volledige zaak te horen, met details die je eerst niet wist en die het wel anders maken.

Waaróm toch? Astrid Joosten is toch ook gewoon naar school gegaan, ze kan zich goed uitdrukken, als ze haar gezicht niet al te oranje verft ziet ze er niet hopeloos uit en toch maakt ze een programma dat geen enkel beroep doet op zelfs maar het minste spoortje van intelligentie.

Kan er niet over uit. Ben blijkbaar nog niet murw genoeg. Denk nog steeds dat er in Hilversum mensen werken die het misschien de moeite waard vinden om aan te nemen dat andere mensen ook volwassen zijn. Maar dat is niet zo.

Hoewel: Het vermoeden van de Ikon is een programma dat de tijd neemt voor een gesprek en waarin altijd goede vragen worden gesteld (door Annemiek Schrijvers). Daarom is het waarschijnlijk op de zondagochtend, dat is de enige tijd dat televisie niet lollig hoeft te doen. Deze keer was er Ruud Lubbers die over zijn levensbeschouwing sprak. Annemiek Schrijvers haalde op dat Marga Klompé destijds toen hij minister-president werd, gezegd had: „Nu is het bederf begonnen.” Ja, zei Lubbers, dat was een goede waarschuwing, ze bedoelde ermee dat macht maakt dat de mensen je naar de mond gaan praten, dat het je eigendunk doet stijgen, dat het erotiseert. Hij keek er heel vroom en theoretisch bij. Het was met hem gelukkig ook allemaal niet gebeurd, hij was niet bedorven. Prettig hè? Hij zei ook goede dingen hoor. Dat het „een beetje infantiel” is om te denken dat het leven zich ontwikkelt volgens de lijnen uitgezet door de politiek. Een waar woord.

Discussieer mee over deze column op www.nrc.nl/ogen