Perahia laat Bach lichtvoetig en vrolijk klinken

Concert: Murray Perahia, piano. Werken van Bach, Beethoven, Brahms, Chopin. Gehoord: 15/4, Concertgebouw Amsterdam.

In de jaren dat hij door een steeds terugkerende ontsteking in zijn duim niet kon spelen, was Bach voor pianist Murray Perahia de beste remedie om niet weg te zakken in een depressie. Achteraf is de pianist blij dat hij het allemaal heeft meegemaakt: „Ik kwam tot de essentie van de muziek. De kans om zonder technische preoccupaties te studeren, om muziek te kunnen analyseren zonder je zorgen te hoeven maken over je vierde of vijfde vinger, was ontzettend belangrijk. Het gaf me de kans gaf om in de schoenen van de componist te gaan staan.”

Volgens Perahia is Bach de essentie van de muziek. Meer dan andere pianisten is Perahia in staat die essentie lichtvoetig te laten opborrelen uit een bron van vreugde. De helderheid en geconcentreerde logica waarmee hij de stemmen en tegenstemmen in Bachs Tweede partita gisteren in elkaar liet overvloeien was indrukwekend. Maar zijn Bach klonk ook lyrisch en poëtisch, swingend en zonnig, hallucinerend mooi van klank en samenklank.

Perahia is een meester in timing en dosering van de noten, een kunst die hij beoefent in het hier en nu. Muzikale spontaniteit is misschien wel de sterkste kant van zijn geïnspireerde ‘herscheppingen’, en dat brengt risico’s met zich mee.

Perahia levert zich zo volledig uit aan de emoties van de muziek, dat er soms een nootje bij inschiet. Zoals bij zijn dynamische interpretatie van Beethovens ‘pastorale’ Sonate op. 28, waarin de woeste wolkenluchten een voortdurend wisselend licht op het landschap wierpen, en later ook tijdens zijn briljante vertolkingen van Chopins Etude in As, op. 25 nr. 1, Etude in cis, op. 10 nr. 4 en de Derde Ballade in As, op. 47. Maar daar staat weer zoveel nuance en verfijning tegenover, dat zo’n missertje er niet toe doet.

De zwaarmoedige Brahms van de Sechs Klavierstücke op. 118 benaderde Perahia met kleurrijke elegantie, verleidelijk en zwierig, luchtig en met een fascinerende harmonische dieptewerking.