Intelligente staaltjes van satirisch cabaret

Voorstelling: Natuurlijke selectie, door NUHR. Regie: Han Römer. Gezien: 13/4 in Oude Luxor, Rotterdam. Tournee t/m 21/1. Inl. 020-4211221, www.nuhr.net

De zaak staat meteen op scherp. Een metershoog geprojecteerd gezicht – dat van regisseur Han Römer kan worden herkend – zegt ons de zondvloed aan. Alleen in de hoger gelegen gebieden kunnen nog mensen overleven. Maar die zullen dan dus wel zorgvuldig moeten worden geselecteerd. Op nut. „De nieuwe mens is de nuttige mens,” luidt het sinistere motto van Natuurlijke selectie, het nieuwe programma van het cabaretkwartet NUHR. En dat wordt raak en hardhandig uitgewerkt, tot in verstrekkende consequenties.

NUHR excelleert al bijna twintig jaar in shows van razendsnelle en strak gemonteerde sketches. Peter Heerschop, Joep van Deudekom, Viggo Waas en (sinds een paar jaar) Eddie B. Wahr schrijven en spelen scènes vol harde grappen die telkens een gewiekst geheel vormen, inclusief running gags. Nu begint hun voorstelling met de dieren op de Ark van Noach, die elkaar langs de nuttigheids-meetlat leggen. Zo wordt de dodo bestempeld als „doodlopende weg in de evolutie” en de panda als „onze wandelende yin en yang” – en meteen leggen de NUHR-mannen ook het gemak van vooroordelen en het mechanisme van groepsvorming bloot. Om na een bizarre woordenwisseling over de gevolgen van de klimaatveranderingen en een zotte sketch bij een overijverig veiligheidspoortje, uit te komen bij de rode draad: de oprichting van de Partij van het Nut, die het thema in de praktijk brengt.

Die partij maakt alle bij dit type partijen gebruikelijke fasen door, maar nog net iets grotesker dan de werkelijkheid. Met de onstuitbare opmars in de peilingen („als het zo doorgaat, komen we boven de 150 zetels!”), het klaarstomen van de lijsttrekker, het bekvechten over beleid (via een woordenwisseling over de doodstraf die de principes mooi op een glijdende schaal zet) en het onvermijdelijke echec aan het slot. En onderweg passeren ook nog een grappige uitwisseling van mailadressen, een gave competentietwist tussen instellingen als War Child, Right to Play, Unicef en Artsen zonder Grenzen en het gespierde verhoor van een beambte (beleidsmedewerker bij een deelraad!) wiens nut bij de ballotagecommissie vraagtekens oproept. Alleen een paar platvloerse scènes over vrouwen zijn een stijlbreuk tussen deze intelligente staaltjes van satirisch cabaret.

Natuurlijke selectie wordt gespeeld in spannend licht en tegen de achtergrond van grote grijparmen die telkens een andere vorm aannemen. De grote kladde-radatsch is de finale van een van de beste programma’s die NUHR ooit heeft gemaakt.