Hitte: wie sterker is, loopt meer risico

Peter Reffeltrath, thermofysioloog bij TNO Defensie en Veiligheid, zou er zelf nooit aan begonnen zijn: een marathon op zo’n warme dag. „Ik kan niet goed tegen inspanning bij hitte.’’ In Rotterdam was het om half drie ’s middags ongeveer 27 graden, in Westdorpe werd het 28,9 graden, waarmee het record van 27,8 graden van 21 april 1967 gebroken werd. Reffeltrath doet onderzoek naar het functioneren van het lichaam onder extreme omstandigheden, bijvoorbeeld bij militairen in volle uitrusting in Afghanistan. De uitval gisteren van marathonrenners verbaast hem niet. Hij vindt het verstandig dat de wedstrijd werd stopgezet.

Reffeltrath zegt: ,,Mensen zijn gewend om in een bepaald tempo te trainen. Daar hebben ze hun schema op aangepast. Als het dan opeens zo warm is, moeten ze langzamer gaan lopen. Dat lukt niet zomaar. Dus lopen ze te hard. Het lichaam heeft steeds meer vocht nodig om op temperatuur te blijven. Maar de darmen verwerken maximaal driekwart liter water per uur. Op een gegeven moment kan het lichaam niet meer gekoeld worden. Je kerntemperatuur begint te stijgen. Dan gaan de bloedvaten wijd open, het hart moet steeds harder kloppen om de bloeddruk op peil te houden.

„En dan zijn er een paar mogelijkheden. Als je hart niet zoveel gewend is, word je duizelig. Je raakt gedesoriënteerd. Soms moet je spugen. Je gaat vanzelf wel zitten. Maar als je beter getraind bent, kan je hart het veel langer aan – totdat het toch niet meer lukt. En dan val je er vanzelf bij neer.

„Ben je nog beter getraind, en je bent heel fit en mentaal ook sterk, dan zijn de risico’s het grootst. Je gaat door totdat je kerntemperatuur oploopt tot boven de 42 graden. De huid wordt zeer bleek. Er ontstaat schade aan de lever, de hersenen, aan alle andere organen. Dan heb je een hitteberoerte. Die kan ook nog beginnen als je al over de finish bent. Vaak loopt je temperatuur daarna nog op. Van zo’n beroerte herstel je niet zomaar. Je kunt nog lang gevoelig blijven voor hitte.’’

Hoofdartikel: pagina 7

Marathon: pagina 3 en 15