President Turkije: seculiere republiek in gevaar

Sinds het ontstaan van de Republiek in 1923 is het Turkse secularisme nooit zo in gevaar geweest als nu. Dat heeft de Turkse president, Sezer, gisteren in een toespraak gezegd.

Algemeen wordt er in Turkije van uit gegaan dat de president, wiens ambtstermijn binnenkort afloopt, daarmee doelt op de verkiezing van zijn opvolger. Premier Erdogan, die zijn politieke carrière als moslimfundamentalist begon, overweegt zich immers kandidaat te stellen.

Mocht Erdogan president worden dan zijn zowel het presidentschap als het premierschap in Turkije in streng-gelovige handen. Volgens seculiere Turken komt dat neer op een doodvonnis voor het secularisme. „Pogingen om religie in het domein van de politiek te brengen vergroten de spanningen in de maatschappij”, aldus Sezer in een toespraak in een militair opleidingsinstituut. Vandaag heeft een grote manifestatie plaats in Ankara voor het secularisme en tegen Erdogan.

De president gaf ook ,,buitenlandse machten” een veeg uit de pan. Deze zouden Turkije willen omvormen tot een „gematigde islamitische republiek”. Sezer gaf niet aan welke buitenlandse machten hij bedoelde maar vrijwel zeker had hij de Europese Unie in het vizier. Brussel heeft er bij Turkije op aangedrongen streng-seculiere aspecten van het systeem te veranderen en de politieke rol van het leger, van oudsher hoeder van het secularisme, te beëindigen.

Volgens de president is er sprake van een campagne om het Turkse leger te ondermijnen. Het tijdschrift Nokta publiceerde onlangs persoonlijke aantekeningen van een hoge militair die zouden aantonen dat in 2004 elementen binnen de strijdkracht enkele malen serieus overwogen om de regering-Erdogan opzij te schuiven. De betrokken militair, die inmiddels met pensioen is, heeft ontkend dat de aantekeningen van hem zijn en het seculiere kamp in Turkije beticht Nokta ervan gevoed te worden door kringen rond premier Erdogan.

Gisteren deed de politie een inval bij Nokta. Naar verluidt ging de inval om een artikel waarin de onafhankelijkheid van niet-gouvernementele organisaties in twijfel werd getrokken (volgens Nokta heeft een aantal ngo’s banden met de president) maar de politie zal natuurlijk ook met belangstelling alle informatie over het 'staatsgreep’-verhaal bekijken.