Koud geboren en nu al een ster met mediahype: Knut

Het Berlijnse ijsbeertje Knut is in een paar weken tijd een superster en trendy icoon geworden, schrijft Martijn Meijer

De ster van Knut blijft stijgen. Het Duitse ijsbeertje dat kort na de geboorte, in de dierentuin van Berlijn, door zijn moeder werd verstoten, is sinds zijn eerste publieke verschijning op 23 maart niet meer uit het nieuws geweest. Wereldwijd volgen journalisten de capriolen van het pluizige beertje, de Duitse televisiezender ARD zendt zelfs elke zaterdag een documentaire uit over zijn belevenissen van de afgelopen week.

Sinds Knuts eerste publieke verschijning, op 23 maart, kwamen er 300.000 bezoekers extra naar de dierentuin. Twee keer per dag laat Knut zich bewonderen, tussen elf en twaalf uur ’s ochtends en tussen twee en drie uur ’s middags. Omdat bezoekers klagen dat ze het beertje niet goed kunnen zien, verhuist hij binnenkort naar groter verblijf dat voor meer mensen tegelijk zichtbaar is. Knut zelf merkt weinig van alle aandacht: ijsberen zijn namelijk bijziend.

Er zijn op internet tientallen filmpjes van Knuts avonturen te zien, onder andere op de website van Zoo Berlin. (www.zoo-berlin.de). Knut is nu vier maanden oud en weegt tien kilo. Hij en zijn tweelingbroertje waren de eerste ijsberen sinds dertig jaar die in de Berlijnse dierentuin geboren werden. Alleen had de oude circusberin Tosca uit de voormalige DDR geen zin in het moederschap. Het broertje stierf en verzorger Thomas Durflein ontfermde zich over het andere welpje. Hij gaf Knut om het uur de fles en speelde op zijn gitaar liedjes van Elvis Presley.

Dierenactivisten veroordeelden deze ‘onnatuurlijke’ behandeling en pleitten ervoor om het beertje af te maken. Ze meenden dat hij later gestoord, asociaal gedrag zou gaan vertonen omdat hij niet in een groep opgroeit. Dit standpunt zorgde voor grote verontwaardiging onder de Duitse bevolking, voor wie Knut een nationale knuffelbeer was geworden (en een symbool voor het door het broeikaseffect bedreigde ijsberen).

Vanzelfsprekend wordt Knuts roem verzilverd door allerlei vormen van merchandising: er zijn al Knut T-shirts, mokken, ringtones, ansichtkaarten, dvd’s, sleutelhangers en snoepjes op de markt. Verschillende platenfirma’s hebben Knut-liedjes uitgebracht die de hitlijsten bestormen, zoals het liedje ‘Knut Ist Gut’. De Duitse speelgoedfabrikant Steiff zegt achthonderd Knut-knuffelbeertjes per dag te verkopen. Snoepfabrikant Haribo heeft een witte marshmallowachtig snoepje ontwikkeld, genaamd ‘Knuddel-Knut’ (Knuffel-Knut). De Berliner Zoo profiteert er van mee: ze ontvangen een percentage van de winst van beide fabrikanten. Ook zijn de aandelen van de dierentuin de afgelopen tijd dankzij Knut meer dan de helft in waarde gestegen. De dierentuin heeft snel een patentaanvraag ingediend voor het handelsmerk Knut.

Het laatste nieuws: Knut moet als hij volwassen is vrouwtjesijsberen in andere dierentuinen gaan bevruchten. De Nederlander Hans van Weerd van Artis in Amsterdam, die het Europese instandhoudings- en fokprogramma voor bedreigde diersoorten (EEP) coördineert, noemt Knut uiterst belangrijk voor de internationale ijsbeerpopulatie. De Duitse media spraken onmiddellijk over ‘Casanova Knut’. Daarnaast wordt Knut de officiële mascotte van de Duitse regering voor de biodiversiteitsconferentie die volgend jaar in Bonn wordt gehouden.

En nu komt het glamourbeertje ook nog eens op de cover van het meinummer van lifestyleblad Vanity Fair. Zijn foto is genomen door de bekende fotografe Annie Leibovitz (Zie de website www.vanityfair.com voor een filmpje van de fotoshoot). Op de cover van de Amerikaanse editie van het blad staat Knut in een fotomontage samen met acteur Leonardo DiCaprio, die zich inzet voor de bescherming van ijsberen.

Waarschijnlijk zal de roem van Knut niet eeuwig duren. Als hij volwassen is, zal hij twee tot drie meter lang zijn, 300 tot 600 kilo wegen en een stuk minder schattig zijn. Maar dat duurt nog wel even: mannetjesijsberen zijn pas na acht jaar volgroeid.