Gevaarlijke uitvindingen

Net als Prof. Bijker heb ik op de hoge bi gereden (`Gevaarlijke uitvindingen`, W&O 24 maart). Heel vaak zelfs en ik deel zijn mening niet dat die gevaarlijk, onlogisch en stom is. De fiets met het lage en hoge wiel is een logische stap in de evolutie van de loopfiets, de tweewielige Draisine uit ca. 1790 tot de tegenwoordige fiets met trappers en een kettingaandrijving. Met de loopfiets kon men niet harder vooruit dan loopsnelheid. Trappers maken op een van de twee wielen zou in principe kunnen, maar dan zou men nauwelijks harder gaan. Immers, de afstand die bij een omwenteling van de pedalen wordt afgelegd is gelijk aan de omtrek van het wiel. Met een groter wiel, zoals de versmade hoge bi heeft, krijgt men een hogere snelheid. Maar ook het traagheidsmoment van het draaiende wiel neemt toe. Dat traagheidsmoment zorgt ervoor dat er kracht voor nodig is het wiel uit het vlak waarin het draait, te krijgen. Een fietser kan zich dankzij dit natuurkundige principe in evenwicht houden op een fiets, wanneer die tenminste voldoende snelheid heeft.

De uitvinding van de kettingaandrijving, met tandwielen van verschillende grootte, maakte het mogelijk met één omwenteling van de pedalen een afstand af te leggen die groter was dan de omtrek van het wiel. En zo kon men terug naar vorm van de Draisine, met twee wielen zonder dat het een loopfiets was.