Schitterende acties en onuitstaanbaar gedrag

Pieter van Os: Johan Cruijff, de Ameri-kaanse jaren. Uitgeverij 521, 288 blz. €16,90

****-

Het verrassendste nieuwe boek over Cruijff is geschreven door Pieter van Os, redacteur bij De Groene Amsterdammer. Van Os vraagt zich in de inleiding af of ‘drie jaar’ uit het leven van Cruijff een boek rechtvaardigt: ‘Een gat van drie jaar in de biografie van een vaderlandse voetbalheld is geen ramp’. Maar nadat hij ten onrechte het belang van Cruijff heeft gebagatelliseerd door hem te vergelijken met Colijn en Michiel de Ruyter, komt hij met een fonkelend verhaal op de proppen, dat een groot publiek verdient.

Cruijff belandde in Amerika nadat zijn zakenpartner Michel Basilevitsj hem in Spanje financieel en emotioneel had uitgewrongen. In Los Angeles en Washington werkte hij aan de wederopbouw van zijn vermogen en maakte hij een doorstart met zijn huwelijk. Hij had behoefte aan rust, maar die was hem wegens zijn karakter niet gegeven. Net als in Nederland en Spanje dwong hij medespelers, trainers, bestuurders en journalisten vóór of tegen hem te kiezen.

Amerika bood hem een nieuwe kans, maar die greep hij niet. Cruijff wisselt in het boek van Van Os schitterende acties op het veld af met hardnekkige blessures en onuitstaanbaar gedrag jegens iedereen die niet overtuigd is van zijn genialiteit.

Menno de Galan