Rood vraagteken: geldboete innen

In Groningen loopt een proef met een computertje voor agenten op straat. Bij een melding weten ze nu meteen of daar al eerder iets aan de hand was.

Een zonnige middag in de Groninger Korrewegwijk. Politie-inspecteur Jan Sikkens surveilleert op straat. Zo nu en dan klinkt er een geluidssignaal uit de handcomputer, ofwel pda – personal digital assistent – die hij in een tasje aan zijn koppel draagt. Hij kijkt op het schermpje, waar uitroeptekens van verschillende kleuren staan. Elk uitroepteken heeft een aparte toon en kleur. Een groen poppetje geeft aan waar Sikkens zich bevindt. De drie andere rode poppetjes lokaliseren zijn collega’s op straat. Hij drukt met een pennetje op een zwart uitroepteken. Dat staat voor „afspraak op locatie”. „Vorig jaar december viel een man zijn ex-vrouw lastig op dit adres”, licht Sikkens toe. „Je weet dat er al eerder actie is geweest en dat dit niet voor niets is vastgelegd.” Het blauwe vraagteken staat voor een door de chef van dienst ingevoerd aandachtspunt. „Dat er bij de speeltuinvereniging de laatste dagen veel vernielingen zijn gepleegd, bijvoorbeeld.” Het rode vraagteken: daar heeft een bewoner nog een geldboete open staan.

„Het is betalen of zitten”, vertelt Sikkens. „Meestal check ik van tevoren of er genoeg celruimte is.” Via de pocket-pc kan hij doorklikken naar een systeem dat de gegevens over de betreffende persoon laat zien. „Laatst belden we aan op een adres. Bleek zoonlief nog zeven boetes te hebben openstaan. Pa schrok zich wild.”

Aan de koppels van 34 agenten van de Groningse basiseenheid Noord hangt behalve het pistool, de portofoon, de pepperspray en een gsm sinds enkele weken ook een tasje met daarin het handcomputertje. Het betreft hier volgens de Groningse politie een unieke praktijkproef die moet uitwijzen of de pda de veiligheid van zowel burger als diender doet toenemen. Maar ook of het systeem werkbaar is in de praktijk, en of dat kan leiden tot kortere briefings. De chef van dienst kan bijvoorbeeld elke morgen een nieuw item laten opnemen in het computertje. Zoals hangplekken van jongeren, vernielingen, of woningen of cafés waar overlastmeldingen waren.

In het najaar evalueren TNO, de politie zelf en de universiteit van Boston het systeem. De laatste is vooral geïnteresseerd in beïnvloeding van menselijk gedrag. Daarna wordt beslist of „het pda’tje” (kosten: 1500 euro per stuk) landelijk wordt ingevoerd.

In het begin waren er kinderziektes, maar de resultaten na enkele weken zijn bemoedigend. Er werden gestolen auto’s en fietsen in beslag genomen, er vonden diverse aanhoudingen plaats en boetes werden geïnd. „Je bent beter geïnformeerd ter plekke. Dat levert tijdwinst op”, constateert Sikkens. „We kunnen dankzij dit systeem zelf zaken signaleren, zonder dat er een melding of klacht binnenkomt.”

De handcomputer heeft een attenderingsservice. De surveillerende agent kan het geluidssignaal negeren, meer informatie opvragen of actie ondernemen. Dat kan bijvoorbeeld zijn: aanbellen en de boete innen. Als de agent in een woning geluidsoverlast constateert, kan hij direct zien welke afspraak er de vorige keer door een collega is gemaakt. Staat een auto met een lekke band al langere tijd in de straat? Even het kenteken intoetsen en de naam van de eigenaar verschijnt in beeld. Voorheen moest dit met tussenkomst van de meldkamer. Het is niet de bedoeling dat agenten de hele dag op het schermpje lopen te kijken, benadrukt Sikkens. „De pda is een hulpmiddel. De praktijk moet uitwijzen of het een goede aanvulling is. Maar ik ben tot nog toe enthousiast.”