Ons land is rijp voor de villa-bubbel

Het is niet ondenkbaar dat Nederlandse grootverdieners voor hun portemonnee de volgende keer links stemmen.

Deze week werd er in de Tweede Kamer veel gesoebat over de immer stijgende topsalarissen en nog meer over de vraag hoe hier iets aan te doen. Je kunt het kleptocratentax noemen, jaloeziebelasting, graaitax, of gewoon hebzuchtheffing of afgunstaccijns. Maar eind van het verhaal is dat partijen ter linkerzijde één of andere vorm van belastingverhoging voorstaan.

Minister Bos van Financiën ziet niets in het gebruik van fiscaal wapentuig, ook al pleiten zijn partijgenoten in het parlement voor belastingmaatregelen. De hoogste schaal voor inkomstenbelasting zou volgens de PvdA van 52 naar 55 procent moeten gaan bij inkomens vanaf 2,5 ton, naar Duits voorbeeld.

De vraag is of dit helpt. Toen in de jaren negentig werd besloten om de excessen met optiebeloningen in te dammen, volgde een zwaardere belastingheffing. En wat deden de bedrijven? Die gingen de heffingen van hun bestuurders vergoeden.

De vraag is bovendien of de belastingsupporters van deze week ook wel eens gedacht hebben aan de effecten op de woningmarkt. De Duitsers laten hun belastingdienst niet de helft van de rentelasten van hogere inkomens meebetalen, wij doen dat wel. Het zet een hefboom onder de huizenprijzen.

Het Centraal Planbureau (CPB) berekende dat de impliciete woonsubsidie – hypotheekrenteaftrek gecorrigeerd voor eigenwoningforfait – vorig jaar op ruim 14 miljard euro uitkwam. De vrije huurmarkt komt daardoor nauwelijks tot ontwikkeling door enerzijds het gesubsidieerde woningbezit en anderzijds de grote sociale huursector.

Moderne bestuurders verdienen niet het meest met hun salaris of bonussen. Ze kijken wel beter uit. Het echte geld verdienen zij met voorwaardelijke opties, synthetische aandelen, participatieregelingen, pensioenstortingen en andere parafernalia waar de relatief hoge inkomstenbelasting niet op van toepassing is. Een hoger tarief treft hun weliswaar in de inkomsten, maar zal de aftrekbaarheid van de rentelasten van de villa eveneens verhogen.

Het CPB constateerde vorig jaar dat deze hypotheekrenteaftrek een stimulans is van eigen woningbezit en van woonconsumptie. Zo zou een speciaal tarief voor topsalarissen kunnen resulteren in toenemende spanningen op de toch al onevenwichtige Nederlandse huizenmarkt. Met een onverwacht welvaartseffect voor de villabezitters: hun optrekjes zullen nog sneller in waarde stijgen dan op de huidige woningmarkt het geval is.

Jeroen Wester