Nr. 42 keert na 60 jaar terug

Barry Bonds speelt zondag met nummer 42. De Afrikaans-Amerikaanse honkbalster van de San Francisco Giants is net zo gehecht aan zijn normale rugnummer, 25, als Johan Cruijff in de jaren zeventig aan nummer 14. Maar dit weekend geeft hij zijn rugnummer één dag rust, om een illustere voorganger te eren. Zondag is het zestig jaar geleden dat Jackie Robinson, spelend met nummer 42, als eerste zwarte Amerikaan een wedstrijd speelde in de hoogste honkballiga van Amerika.

Bonds is niet de enige die Robinson zondag eert. Wat begon als een spontaan verzoek van de eveneens zwarte Ken Griffey jr. van de Cincinnati Reds aan de voorzitter van de honkbalbond, Bud Selig, is uitgegroeid tot een zeer Amerikaanse beweging. Steeds meer honkballers, zwart en blank, uit de Verenigde Staten, Latijns-Amerika en Azië, dragen zondag nummer 42. Een multicultureel eerbetoon aan de speler die met zijn integratie van de honkbalvelden net zo veel aan de strijd voor gelijke burgerrechten in Amerika heeft bijgedragen als na hem dominee Martin Luther King.

Robinson werd in de tweede helft van de jaren veertig voortdurend geprovoceerd als hij het honkbalveld betrad. Toeschouwers scholden hem uit, spelers van de tegenpartij provoceerden hem, verbaal of anderszins. Na een rondje rond de honken zat Robinsons uniform vaak onder de klodders spuug. Hij legde alle beledigingen stoïcijns naast zich neer. Daarom was hij ook gekozen door de eigenaar van het team waarmee hij geschiedenis schreef, de Brooklyn Dodgers. Terugslaan en schelden was hem verboden.

Zestig jaar later hebben Afrikaans-Amerikaanse honkballers het opnieuw moeilijk, maar nu om andere redenen. Barry Bonds, een van de bekendste sportmanmen van de VS, breekt waarschijnlijk dit seizoen het homerunrecord van Hank Aaron. Maar bijna niemand verheugt zich daarop, want Bonds wordt verdacht van het gebruik van stimulerende middelen. Hij is, in tegenstelling tot Robinson, geen credit to his race. Hij wordt gezien als valsspeler, een antiheld die zijn record dankzij (al dan niet verboden) hulpmiddelen bij elkaar heeft geslagen. Hij heeft ook een nors karakter; in tegenstelling tot Robinson zoekt hij de controverse. Wat dat betreft lijkt hij op die andere Afrikaans-Amerikaanse sporticoon: bokser Muhammad Ali. Maar waar Ali in zijn hoogtijdagen ook verbaal danste als een vlinder, blinkt Bonds uit in zwijgen.

Zwarte honkballers in Amerika hebben sowieso de wind niet mee. Tien jaar geleden was bijna een op de vijf spelers in de hoogste honkbaldivisie nog Afrikaans-Amerikaans, nu is dat net geen één op de tien. Jonge zwarte atleten geven de voorkeur aan sporten waarmee ze sneller succes behalen: basketbal en American football. Of ze worden overklast door spelers uit Japan en Latijns-Amerika.

Zondag denkt even niemand daaraan. Die dag staat in het teken van honkbalmelancholie.