Grafsteen zonder tranen

Grafstenen kwamen uit Duitsland, België, Frankrijk of Italië. Nu vaak uit landen waar de arbeidsomstandigheden slecht zijn. Zijn er nog kosjere grafstenen?

De Landelijke India Werkgroep (LIW) publiceerde vorig jaar het rapport ‘Van de groeve tot het graf’: een verhaal van kinderarbeid, schuldslavernij, ontbossing en waterverontreiniging. Dit rapport leidde tot de oprichting van de Werkgroep Duurzaam Natuursteen. Een van de bedrijven die de gedragscode Duurzaam Natuursteen in de proeffase gaat volgen, is RMP Grafmonumenten uit Schimmert. Directeur Bert Reubsaet: „Ik wil geen grafmonumenten verkopen waar bloed aan zit. Wij doen al jaren zaken met dezelfde leveranciers. Daar werkt men onder Europese arbeidsomstandigheden.” Maar Reubsaet kan niet met zekerheid zeggen of dat ook geldt voor alle steengroeven waarmee zijn leveranciers weer zaken doen.

De brancheorganisatie, Algemene Nederlandse Bond van Natuursteenbedrijven (ABN), erkent dat de consument op dit moment niet kan weten of natuursteen duurzaam is geproduceerd. Pauline Overeem (LIW) is daar stellig over. „Natuursteen uit India en China kan eenvoudigweg niet duurzaam zijn. Er is geen enkele groeve waar echt alles goed is geregeld.” De gedragscode moet dat gaan veranderen, hoewel het de vraag is welke macht Nederland heeft om iets af te dwingen, met een afname van 1 procent van de wereldproductie van natuursteen.

In afwachting van een Nederlands keurmerk is het enige alternatief in Duitsland een duurzame grafsteen te kopen. Daar bestaat sinds september vorig jaar het Xertifix-keurmerk. Een soort Fair Trade-keurmerk dat garandeert dat natuursteen zonder kinderarbeid is geproduceerd en bewerkt.

Na een interview met Xertifix-voorzitter en oud-minister van Werkgelegenheid Norbert Blum over ‘grafstenen met kinderbloed’ in het Duitse opinieweekblad Der Spiegel, decreteerde de gemeente München dat op haar begraafplaatsen alleen nog grafstenen met zo’n keurmerk geplaatst mogen worden. Ook andere Duitse gemeenten gaan daartoe over. Xertifix is alleen nog in Duitsland actief. Er zijn nu twee natuursteenbedrijven die gecertificeerde, duurzame natuursteen kunnen leveren. Xertifix hoopt dat de houding van de consument (‘vraag de steenhouwer en de handelaar naar natuursteen zonder kinderarbeid’) zal bijdragen aan de verandering. Volgens Xertifix is de inkoopprijs van duurzame steen slechts 3 procent hoger. In Nederland doet Xertifix nog geen zaken, maar consumenten kunnen natuursteenbedrijven wel vragen via Xertifix hun materiaal te bestellen.

Voor meer informatie: www.xertifix.de