‘Gezellige’ criminelen in een portiekflat

Waar winden stedelingen zich over op? In Tilburg moeten flatbewoners verhuizen om plaats te maken voor criminele jongeren onder toezicht.

Bewoners van de Europalaan in Tilburg voelen zich overvallen door een plan van de gemeente om jonge criminelen in een flat te huisvesten. Foto Merlin Daleman De Europalaan waar jonge criminelen worden gehuisvest. Tilburg, 12-04-07 © Foto Merlin Daleman straatbeeld hoogbouw jongeren ondergrondse afvalbakken vuilnisbakken straatmeubilair jongeren ouderen fietsen Daleman, Merlin

Het is nog maar twee weken geleden dat een medewerker van de woningcorporatie bij Huub Siegelaer aanbelde. Met het verzoek om zijn flat te verlaten. De woning zal dit najaar met zeven andere appartementen worden ingericht om vijftien jongens te huisvesten die na of aan het einde van hun detentie begeleid gaan wonen. „Maar ik wil helemaal niet weg”, zegt Huub Siegelaer. „Ik woon hier al 24 jaar. Ik ben hier tevreden. En ik betaal altijd netjes de huur.”

Het is een doodgewone portiekflat in een doodgewone buurt met veel kinderen. De toegangsdeur leidt naar acht woningen. In het portiek hangt een briefje van de huismeester. ‘Nog steeds zijn er bewoners die etensresten naar beneden gooien. Onnodig te zeggen dat dit niet kan.’

De portiekflat in de wijk Het Zand is geselecteerd voor De Sluis, een voorziening die criminele jongeren op het rechte pad moet helpen. De gemeente voert een van de aanbevelingen uit van de Tilburgse criminoloog en hoogleraar Cyrille Fijnaut, onder wiens leiding de veiligheid in de stad werd onderzocht. Het is een voor Nederland „uniek” project.

Jongeren moeten na hun straf niet plompverloren weer terug de maatschappij in, legt Godfried van Gestel uit, programmamanager veiligheid van de gemeente Tilburg. „Het zijn jongeren uit vaak wankele gezinnen, die hun opleiding dikwijls niet hebben afgemaakt en weinig kans maken op werk. Om te voorkomen dat ze terugvallen in hun oude gedrag gaan wij ze begeleiden, zodat de overlast en de criminaliteit in de stad daalt.”

Omwonenden van de flat aan de Europalaan zijn onaangenaam verrast. „Dit was een overval”, zegt raadslid Hans Smolders, de ex-chauffeur van Pim Fortuyn. De bewoners krijgen te horen dat de begeleiders een goed contact met de buurt op prijs stellen. Maar waarom nu pas? Waarom pas communicatie als de locatie al is gekozen en burgemeester en wethouders al een besluit hebben genomen?

Godfried van Gestel: „Als we inspraak hadden gegeven over de locatie, dan zou het nergens in Tilburg kunnen. Want niemand wil het in de eigen buurt.” Burgemeester Ruud Vreeman is ook naar de avond gekomen. Hij zegt: „Het is een moeilijk dilemma. Enerzijds zullen velen van u begrijpen hoe belangrijk dit voor de stad is. Je zult maar vader of moeder zijn van zo’n jongen. Anderzijds zijn er altijd protesten uit de buurt. We moeten dus schipperen. Maar ik zou u wel willen vragen: geef die jongens een tweede kans.”

Mopperend horen de omwonenden meer over het project. Het zijn jongeren van 16 tot 23 jaar die „gemotiveerd” zijn om mee te doen. Begeleiders melden dat de jongens gezellig en zorgzaam zijn. „En ze vinden het doodeng, want ze weten dat de buurt bang is voor overlast”, zegt Petra Tjalma, projectleider van ‘terugkeervoorziening’ De Sluis. Het zijn jongens „aan wie nog wat te sleutelen valt”, maar het zijn geen zeer zware criminelen. Zedendelinquenten komen er niet in. De jongens moeten leren zelf boodschappen te doen en te koken. Er is dag en nacht begeleiding. Niemand krijgt een sleutel van de portiekflat, iedereen moet aanbellen. De jongens verblijven er een jaar met een mogelijke verlenging met een half jaar. Daarna komen er weer nieuwe jongeren.

De omwonenden vragen zich af waarom juist deze wijk is uitgekozen. Omdat de buurt redelijk ver weg ligt van de binnenstad met z’n criminele verleidingen. Omdat er in de buurt onderwijsvoorzieningen aanwezig zijn. En omdat in het algemeen impopulaire voorzieningen over de stad worden gespreid. En waarom juist deze flat? „We hebben gezocht naar een portiekflat met één deurbel die goed in de gaten kan worden gehouden, aan de rand van een straat”, zegt vestigingsdirecteur Eric van den Einden van woningcorporatie WonenBreburg. En waarom geen flat die dicht tegen koopwoningen staat? „Daar is geen hogere wiskunde aan te pas gekomen.”

De omwonenden lijken het te slikken. Met de flatbewoners die moeten vertrekken is „plezierig” gesproken. Misschien schikt zelfs bewoner Huub Siegelaer zich wel in het onvermijdelijke. „Maar als ze mij gaan verhuizen, moeten ze wel heel veel meenemen.” Hij toont enkele kamers die zijn volgestouwd met archiefdozen. „Ik spaar overlijdensadvertenties”, zegt hij. „Ik heb er al vijfhonderdduizend.”