5. LAAT JE ONTSLAAN

Eerst maar het slechte nieuws. Dat is: de meeste werknemers vangen bot. Zij krijgen niets mee, als hun bedrijf failliet gaat of moet reorganiseren. Of er is een sociaal plan: dan zitten er een paar maandsalarissen in. Of een contract met een outplacementbureau.

Maar het goede nieuws is: het kán wel. Ontslagen worden én de hoofdprijs winnen in de vorm van een gouden handdruk. Twee dingen helpen: wie geen cao heeft maar een persoonlijke arbeidsovereenkomst, heeft meer kansen. En het type bedrijf helpt eveneens. Hoe hipper, hoe meer het goud glanst.

Neem Jim Kinsella, Amerikaan, ooit acht maanden de baas bij World On-line, het internetbedrijf dat op de top van de internethausse in maart 2000 naar de beurs ging, daar flopte en in handen viel van het Italiaanse Tiscali. Hoeveel geld Kinsella meekreeg, is nooit opgehelderd toen hij bij de overname van Tiscali moest vertrekken. Maar wel hoe hoog de claim was die de fiscus bij WOL kwam indienen wegens achterstallige sociale premies: 40 miljoen euro. Maar ja, wat wil je: Kinsella kwam van ‘goudmijn’ Microsoft.

Zoveel goud als Kinsella kreeg is uitzonderlijk. Maar bestuursvoorzitters van grote Nederlandse ondernemingen gaan bij gedwongen vertrek gemakkelijk met een miljoen euro of meer naar huis. Maar: mondje toe. Wie moet vertrekken, heeft zijn laatste zegje gedaan: een gouden handdruk is tevens een gouden slot op de mond.

De bedragen van een doorsnee top-manager lopen gemakkelijk op. Ga maar na. In veel persoonlijke arbeidscontracten is twee jaarsalarissen als gouden handdruk heel gewoon. Dan scoor je al snel een miljoen. Tel daarbij de pensioenpremies die de werkgever betaalt plus rechten op winstbonussen en de teller loopt lekker door. En dan is er nog het ‘wisselgeld’. Soms krijgt de baas zijn directiewagen gratis of tegen gereduceerd tarief ook mee naar huis.

In de Verenigde Staten hebben ze zo hun eigen mores. Een voormalige directievoorzitter van Coca-Cola wist er ook nog een levenslang door zijn ex-werkgever betaald lidmaatschap van zijn country club uit te slepen.

Zelfs bij niet op winst beluste orga-nisaties in Nederland, zoals woningcorporaties, ziekenhuizen en thuiszorgbedrijven, komen tegenwoordig bedragen van meer dan een miljoen euro voor. Het ongenoegen bij personeel, vakbonden en politici over dit sinterklaas spelen van het geld van premiebetalers is inmiddels dusdanig, dat het nieuwe kabinet-Balkenende de gouden handdrukken in de semipublieke sector wil beperken tot één jaarsalaris. Maar, zoals dat gaat: bestaande contracten worden ontzien. Oftewel: wees erbij, voor het te laat is.

Menno Tamminga