19. REGEL EEN ERFENIS

Na elk sterfgeval gluurt de fiscus door de gesloten gordijnen en is de lachende derde, naast de nu zwijgende overledene en treurende nabestaanden. De persoon belast met de afwikkeling maakt de balans op aan de hand van het eventuele testament en inventariseert de bezittingen, verplichtingen en schulden. Na verloop van tijd glijdt er een aangiftebiljet in zijn bus. Daarop moet hij of zij precies aangeven hoe de vlag er bij hangt.

Vaak wordt dan pas duidelijk hoeveel belasting de erfgenamen moeten betalen. Dat valt nogal eens tegen. Maar dan is het te laat. De erflater kan niets meer doen en zijn (niet) gedane zaken nemen geen keer. De fiscus lacht.

Wie in stilte rekent op (een deel van) de erfenis van zijn (schoon)ouders, ooms, tantes of grootouders, moet daarom van te voren de waarde van zijn belastbare erfdeel drukken. Er staat immers veel van waarde op het spel, bijvoorbeeld een huis.

De betrokkenen houden niet zo van discussies over hun dood en nalatenschap. Ze zullen zelden naar een notaris stappen om de fiscus de mond te snoeren. Daarom moet je als erfgenaam en jager op een miljoen euro, in overleg met een notaris, een fiscaal voordelig overlijdensplan opstellen. Als de erflaters op papier zien hoeveel de fiscus inpikt als zij helemaal niets doen, willen ze weleens overstag gaan. Maar: opereer zeer tactvol! Dit is voor veel mensen een delicate kwestie.

Lees om te beginnen een paar boekjes over overlijden en de financiële zaken eromheen. De Consumentenbond (www.consumentenbond.nl) biedt er via de webwinkel (klikken op ‘geld’) drie aan. Kijk ook op de website van de notarissen: www.notaris.nl. En zoek via Google met de term ‘testament’, wat meer dan een miljoen links oplevert, naar interessante gezichtspunten. Zo kom je beslagen ten ijs.

Wie zijn ouders of andere erflaters (en zichzelf) wil helpen, moet nagaan of er ooit en voor beide ouders een testament gemaakt is. En of dat do-cument up-to-date is. Immers de familiever houdingen kunnen in de loop van de jaren sterk wijzigen (eerste en tweede huwelijk, kinderen uit diverse relaties), waardoor het huidige testament verouderd is. Alleen een notaris heeft de wette-lijke bevoegdheid een testament te maken of te wijzigen. Daar kunnen de erflaters niet omheen.

Is er geen testament en willen de erflaters daar ook niets van weten, dan geldt de wettelijke verdeling. Ga na of je daarbij wel of niet buiten de boot valt. En hoeveel erfenisbelasting je mogelijk moet betalen.

Willen erflaters geld (deels) aan goede doelen nalaten, raad ze dat dan af. Die doelen hebben al genoeg, en het gaat misschien van jouw deel af. Wie miljonair wil worden, moet zich zakelijk opstellen en zich verdiepen in de erfenismaterie.

Adriaan Hiele