13. KOOP KUNST

Maurizio Cattelan Not afraid of love Aankoop in 2000: $ 450.000 Verkoop in 2001:$ 2.750.000 Cattelan

Wie een goede hand van kiezen heeft, kan rijk worden met kunst.

Neem Jongen met pijp, een uit 1904 daterend schilderij uit de ‘roze periode’ van Pablo Picasso. De voormalige Amerikaanse ambassadeur in Londen, John Whitney, kocht het portret in 1950 voor 50.000 dollar.

Drie jaar geleden liet zijn weduwe het veilen bij Sotheby’s in New York. Het doek bracht 104 miljoen dollar op, een recordbedrag. Naast het onbetaalbare kijkgenot, toucheerde het Amerikaanse echtpaar daarmee ruim een halve eeuw achtereen een gemiddeld jaarrendement van ruim 16 procent. Welk aandeel kan daar tegenop?

Met kunst zijn zelfs nog hogere rendementen haalbaar. In 2000 schilderde de Britse kunstenaar John Currin Fishermen, twee naakte mannen in een bootje. Het doek werd verkocht voor 85.000 dollar. Vier jaar later bracht het op de veiling 1,4 miljoen dollar op, een gemiddeld jaarrendement voor de voormalig eigenaar van ruim 101 procent.

Het kan nóg krasser. De Italiaanse kunstenaar Maurizio Cattelan maakte in 2000 een beeld van een levensgrote olifant in witte boerka, getiteld Not afraid of love. Binnen een jaar nadat zijn New Yorkse galeriehouder het beeld had verkocht, bracht de verzamelaar het naar Christie’s. Opbrengst: 2,75 miljoen dollar, een jaarrendement van zeker 600 procent.

Tal van verzamelaars zijn de afgelopen jaren miljonair geworden door kunstwerken te verkopen. Ook in Nederland. Zo zitten in de Jordaan in Amsterdam diverse (oud-)verzamelaars van de in Nederland wonende Zuid-Afrikaanse schilderes Marlene Dumas er de laatste tijd warmpjes bij.

Maar moderne kunst kopen is geen loterij waarbij op elk lot een prijs valt. Een zeefdruk van Herman Brood of Patty Harpenau is in het gunstigste geval een decoratief element boven de bank; de kostprijs dient meteen te worden afgeschreven.

‘Oriënteer je internationaal, dat is regel één’, zegt kunstconsultant Willem Baars. ‘Werk van Herman Brood haalt Brasschaat nog niet.’

Baars’ tweede advies: doe zelf je huiswerk. Vertrouw niet blind op adviseurs of galeriehouders. Bezoek tentoonstellingen, koop kunsttijdschriften en lees de Herald Tribune en The New York Times. Baars: ‘Als zulke internationale kranten iets oppikken, kun je er vergif op innemen dat de markt volgt.’

De markt voor hedendaagse kunst vertoont tekenen van oververhitting. Maar voor wie goed kijkt, zijn er nog kansen genoeg, zegt Baars. ‘Al komt er tegenwoordig ook veel troep vandaan, Chinese moderne kunst is nog steeds interessant. Maar kijk vooral naar kunst uit Zuid-Amerika en India. Daar moet nog veel gebeuren, daar zijn interessante zaken te doen die op de lange termijn heel lucratief kunnen zijn.’

Een nuttig boek voor kunstverzamelaars met een winstoogmerk: Adam Lindemann Collecting Comtemporary, Taschen, 300 blz, € 24,99

Arjen Ribbens