Verzoenende toon premier Wen in Japan

Premier Wen Jiabao van China heeft vanochtend in een toespraak tot het Japanse parlement een opmerkelijk verzoenende toon aangeslagen. Hij benadrukte dat het Chinese volk „vriendschap” wil met het Japanse.

Premier Wen verwees naar het Japanse oorlogsverleden, maar deed dat niet in bittere bewoordingen. „De Japanse regering en leiders hebben vele malen hun diepe gevoelens van berouw en excuses aangeboden aan de landen die het slachtoffer waren van hun agressieve daden. Wij hebben daar veel waardering voor”, zei Wen, die gisteren in Japan aankwam voor een driedaags bezoek.

Hij zei ook dat China „nooit de steun zal vergeten die het kreeg van Japan bij zijn modernisering en economische ontwikkeling”.

Voor Japanners kan het verschil in toonzetting niet groter zijn dan tussen Wens opmerkingen en de harde woorden over de Japanse verwerking van het oorlogsverleden die de Chinese president en partijleider Jiang Zemin – in het bijzijn van de keizer – uitte tijdens zijn bezoek in 1999. Wens boodschap was ook bedoeld voor het thuisfront, want de toespraak werd in China live uitgezonden.

Wen doet er alles aan om te tonen dat een nieuw tijdperk is aangebroken in de relaties tussen de twee Oost-Aziatische grootmachten. Hij stapte gisteren uit het vliegtuig met een brede glimlach en een hoog opgestoken hand alsof hij zijn beste vrienden na lange tijd weer ontmoette. Hij stond er ook op om vanochtend te gaan joggen in een park in Tokio om daarmee het nieuwe, vriendelijke China aan de man te brengen.

In zijn besprekingen met de Japanse premier Abe en het gezamenlijke communiqué werden de hete hangijzers over het Japanse oorlogsverleden vermeden. In plaats daarvan staan economische, ecologische, technologische en zelfs militaire samenwerking centraal. In het slepende territoriale geschil over gasvelden in de Oost-Chinese Zee kwamen de twee landen overeen in de herfst gezamenlijke boringen te gaan verrichten. Er wordt ook een begin gemaakt met jaarlijks economisch topoverleg. Abe heeft beloofd later dit jaar opnieuw naar China te gaan, en Peking heeft voor begin volgend jaar een bezoek toegezegd van president en partijleider Hu Jintao .

Er blijven ook geschilpunten. Wens opmerking dat „woorden van Japan ook omgezet moeten worden in daden” was een indirect verzoek aan premier Abe om weg te blijven van de omstreden Yasukuni-tempel. Ook eiste hij een duidelijkere Japanse stellingname in de kwestie -Taiwan. Abe op zijn beurt vroeg China om steun in de lobby voor een permanente zetel in de VN-Veiligheidsraad. Maar hij kreeg geen duidelijk antwoord.